برگردان به زبان ساده
خواص باد بهشت است در نسیم ریاح
همین که بانگ برآید بخواه کاسه ی راح
هوش مصنوعی: خاصیت باد بهشت در نسیم خوشبو و دلپذیر است. هر زمان که صدای بانگ و زنگی به گوش میرسد، برای آرامش و راحتی دل، از خداوند طلب میشود.
صبوحیانِ مشوّق به های و هوی کنند
ندای صبح و موذّن به فالق الاصباح
هوش مصنوعی: صبحیها که شوق و شوری دارند، با سر و صدا و شادی صبح را فرا میخوانند و نداگر صبح، زمان روشنی و بیداری را اعلام میکند.
همین فریضه ی وقت است سنّت حکما
دوگانه یی به فلاح و سه کاسه ای به صلاح
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که در زمانهای که زندگی میکنیم، وظیفهای وجود دارد که مایهی خوشبختی و موفقیت انسانهاست. همچنین اشاره به روشهایی دارد که متفکران و حکما برای رسیدن به بهتر شدن وضعیت کار و زندگی پیشنهاد میدهند.
شب سیاه نقاب از رخ قدح بردار
چه حاجت است به مشعل مباش گو مصباح
هوش مصنوعی: در این شب تاریک، نیازی به روشنایی مشعل نیست، کافی است که پرده از چهره این قدح (جام) برداری تا نور خود را نشان دهد.
چو آفتاب بر آید عجب مدار اگر
به زینهار درافتد به سایه اقداح
هوش مصنوعی: وقتی خورشید طلوع میکند، تعجب نکن اگر سایههایی از درختان به زمین بیفتند.
نمی خورند گروهی و می کنند انکار
جماعتی دگرش باز می نهند مباح
هوش مصنوعی: گروهی از افراد از خوردن چیزی امتناع میکنند و عدهای دیگر آن را انکار میکنند، اما عدهای دیگر نیز این کار را مجاز میدانند و به آن اجازه انجام میدهند.
عجب مدار نخواندی تناکرِ اضداد
غریب نیست ندانی تعارف ارواح
هوش مصنوعی: عجب نیست اگر ندانی که نیروی متضادها چگونه عمل میکند؛ این را نادیده نگیر که ارواح نیز با یکدیگر تعامل دارند.
ز جوهری چومی آخر چرا کنم پرهیز
که حاصل است ازو سد هزار استرواح
هوش مصنوعی: چرا باید از ویژگیهای گرانبها خود دوری کنم؟ زیرا از آن، هزاران روح و زندگی به دست میآید.
شراب خانه اگر محتسب کند مختوم
نیاز با در مولا برم هو الفتاح
هوش مصنوعی: اگر در میخانه، نگهبان به سختی عمل کند، من دست نیاز را به درگاه خداوندی بلند میکنم که همگان را میگشاید.
زبحر خنب به کشتی کشم شراب گران
به رغم محتسب آن سهمگین تر از تمساح
هوش مصنوعی: از دریا به کشتی میرسانم شراب گرانقیمت، به رغم مخالفان، که این کار خطرناکتر از تمساح است.
پیام من که تواند به محتسب بردن
که از زیان نزاری ترا چه خیر و صلاح
هوش مصنوعی: پیام من به چه کسی میتواند برسد که در مورد زیان من، چه سود و یا خیری برای تو وجود دارد؟
زباده خوردن پنهان او ترا چه ضرر
چو گنج کنج گرفته ست بعد ازین سیاّح
هوش مصنوعی: زیاد خوردن او به پنهانی برای تو چه ضرری دارد، در حالی که گنجی در گوشهای پنهان شده و بعد از این، مسافری در جستجوی آن است.
به موج فتنه مبر کشتی مزلزل خویش
درین محیط فروشد چو تو بسی ملاّح
هوش مصنوعی: در این دنیا که پر از مشکلات و چالشهاست، ریسک نکن و به مشکلات و ناپایداریها توجهی نداشته باش. در این فضا، اگر مانند تو افراد زیادی وجود داشته باشند، به دشواریها غلبه خواهی کرد.