برگردان به زبان ساده
دریغا گر شبی روزی تو را پروای ما بودی
وگر خود یک زمان بودی گدایی پادشا بودی
هوش مصنوعی: کاش شبهایی میبود که تو نگران ما بودی و یا برای یک لحظه گدا و درخواستکننده محبت پادشاهی میشدی.
اگر دانستمی کز تو توانستی به سر بردن
به دست آوردمی یاری اگر از هر کجا بودی
هوش مصنوعی: اگر میدانستم که میتوانی به زندگیام ادامه بدهی، به هر طریقی که بود، میکوشیدم تا کمکی از تو بگیرم.
ولیکن تو نه آن یاری که باشد کس به جای تو
و گر بودی چو عقل از عشق و کفر از دین جدا بودی
هوش مصنوعی: تو آن یار ویژهای نیستی که بتوان کسی را جایگزین تو کرد؛ و اگر هم چنین بودی، مانند عقل از عشق و کفر از دین جدا بودی.
چو از مبدای کون اضداد را از هم جدا کردن
مقرر شد وگر نه این و آن روی و ریا بودی
هوش مصنوعی: وقتی که از آغاز وجود، امور متضاد از یکدیگر جدا شدند، این امر مشخص و معین بود. در غیر این صورت، همه چیز به نوعی ظاهر و دورویی تبدیل میشد.
اگر بی درد درمانی میسر می شدی هرگز
عذاب آباد دنیا سر به سر دارالشفا بودی
هوش مصنوعی: اگر راهی برای درمان وجود داشت که بدون درد باشد، هیچگاه دنیا پر از رنج و عذاب نمیبود و همه جا به محل آرامش و درمان تبدیل میشد.
به دست کیست کاری یا که می داند به خود چیزی
و گر بودی به حق بر یک دگر فرقی که را بودی
هوش مصنوعی: این متن به این موضوع اشاره دارد که انسانها به طور کلی درک کاملی از نحوه کار جهان و حوادث ندارند. اگر کسی بخواهد کاری را انجام دهد یا به چیزی دست یابد، باید بداند که این کار به چه دلیلی انجام میشود و چه تفاوتی میان انسانها وجود دارد. به بیان دیگر، این نکته را در نظر دارد که همه ما در این دنیا با یکدیگر مرتبط هستیم و شرایط و تجارب متفاوت هر فرد میتواند بر زندگی او تاثیر بگذارد.
چو فرعونش بیفکندی به دست قهر در اسفل
گرش هم چون کلیم الله عصایی اژدها بودی
هوش مصنوعی: وقتی فرعون را به دست قدرت و قهر خویش به زیر افکندی، اگر او هم مانند موسای کلیم، عصایی به شکل اژدها داشت، باز هم در آن قعر و پایین میافتاد.
چو روح الله گرش بودی دلی روشن دمی گیرا
مقاماتش ز تحت الارض بر اوج سما بودی
هوش مصنوعی: اگر روحالله (به معنای الهام الهی) در دل کسی جای داشته باشد، آن دل روشن و باصفا خواهد بود. در چنین حالی، انسان میتواند به مقامات بلند و عالی دست یابد، به گونهای که از زیر زمین تا اوج آسمان را بپیماید و به درجات عالی برسد.
به جای ارتقای خویش صاحب وهم خود را بین
نیازی گر چو آه من روان بودی روا بودی
هوش مصنوعی: به جای اینکه به فکر پیشرفت خود باشی، به حالت و احساسات درون خود توجه کن. اگر نیاز و احساساتت مانند ناله من به طور آزادانه و بیتحمل جاری باشند، تو در واقع در مسیر درستی قرار داری.
نزاری عاقبت روزی از این غرقاب بگذشتی
اگر خوی تو با بیگانگان شهر آشنا بودی
هوش مصنوعی: اگر روزی از این دریاچه عمیق و خطرناک نجات یابی، این به این بستگی دارد که چگونه با افراد غریبه در شهر ارتباط برقرار کردهای.
