برگردان به زبان ساده
مرا رمزی عجب نازل شد از تعالیم ِ استادی
که سقفِ معرفت را ساختم زان نغز بنیادی
هوش مصنوعی: معنای این بیت بیانگر این است که شخصی به یک رمز یا دانایی ویژه دست یافته است که از آموزشهای عمیق و استادانهای که دریافت کرده، نشات میگیرد. او با تلاش و آگاهی، پایههای فهم و معرفت خود را به خوبی بنا کرده و به سطح بالایی از آگاهی رسیده است.
تعالی ربنا تا در چه حیرت بوده ام ز اول
به خود بر هم ز خود ظلمی همی کردیم و بی دادی
هوش مصنوعی: پروردگار ما، تا چه اندازه در شگفتی بودهام از زمانی که خودم را شناختم. همیشه به خود ظلم کردهام و بدون هیچ دلیلی، بیعدالتی میکردم.
شنیدی حارث مْرَّه چه دید از خویشتن بینی
اگر فرمان بری کردی به لعنت در نیفتادی
هوش مصنوعی: آیا شنیدی که حارث مْرَّه چه حالی از خودش پیدا کرد؟ اگر از خودت تبعیت کنی، به سرنوشت بدی دچار نخواهی شد.
نبی با آن همه رتبت بدان محتاج شد کایزد
بدو وحیی رسانیدی و جبریلی فرستادی
هوش مصنوعی: پیامبر با آن همه مقام و منزلت، در برابر نیاز و درخواست خود به خداوند متوسل شد و از او خواست که وحیی به او برساند و فرشتهای را برای یاریاش بفرستد.
پس اینجا ترک ِ تقلید ِ مقلد کردن اولا تر
به دانایی سپردن کو رهی روشن نشان دادی
هوش مصنوعی: این جا نیازی به دنبال کردن بیچون و چرای حرف دیگران نیست. بلکه باید آگاهی و دانش را بهعنوان راهنما قرار دهیم و مسیر روشنی را برای خودمان برگزینیم.
به مقصد کی رسیدی سالک این ره مگر وقتی
که کلی اختیار خود به دست ِ صادقی دادی
هوش مصنوعی: سالک، تو تا وقتی به هدف و مقصود خود میرسی که تمام اختیارات و تصمیمگیریهایت را به دست فردی راستگو و صادق بسپاری.
اگر عاقل بدانستی که مجنون را چه حالت شد
نگشتی معترض بر وی سر ِ تسلیم بنهادی
هوش مصنوعی: اگر میدانستی که مجنون چه حالتی دارد، هرگز بر او معترض نمیشدی و با آرامش پذیرفتهاش میکردی.
به تنهایی سویِ مقصد نمی یارست ره بردن
ز لیلی هم رهی بر ساخت و ز عهد ِ وفا زادی
هوش مصنوعی: به تنهایی نمیتوان به مقصد رسید؛ حتی لیلی هم به تنهایی نمیتواند راهی بسازد و در عهد وفا پایدار بماند.
مسیح از نطفه ی امر آمد و شد مریم آبستن
و گر نه بعد از او آبستنی روحی دگر زادی
هوش مصنوعی: مسیح از نطفهای به دنیا آمد و مریم حامله شد، و اگر این اتفاق نمیافتاد، بعد از او هیچ روح دیگری نمیتوانست به این شکل متولد شود.
اگر در جانش از عشقِ حقیقی جنبشی بودی
به سنگ ِ بی ستونی کی شدی مشغول فرهادی
هوش مصنوعی: اگر در وجودش حرکتی از عشق واقعی وجود داشت، هرگز به کار بیهوده و بی فایدهای مشغول نمیشد.
حجابِ راهِ خسرو بود شیرین مطلقا ور نه
بر آن مسکین بدان تلخی کمان ِ کینه نگشادی
هوش مصنوعی: آشکارا، شیرین مانع رسیدن خسرو به خود بود، وگرنه مسکین نمیتوانست به آن تلخی و کینهاش غلبه کند.
اگر نه پس رویِّ نفسِ بی آرام می کردی
حجابِ خود شدی هرکس ز پیش خود بر استادی
هوش مصنوعی: اگر نه، پس تو بر روی نفس بیقرار خود حجاب میکردی. هر کسی که از پیش خود بر کسی مسلط میشود، در واقع به او نشان میدهد که چقدر بر خود آگاه است.
نزاری تن مده در عجز ازین پس نیست وقت آن
که بر سازی ز کنجِ عزلتِ خود خلوت آبادی
هوش مصنوعی: از این به بعد، تن خود را در ناتوانی و ضعف قرار نده. حالا وقت آن است که از گوشهی انزوا بیرون بیایی و در زندگی اجتماعی و فعالتر شرکت کنی.
عجب گر یوسفِ ما زود بیرون ناید از پرده
که برمی خیزد از هر گوشه ای لبیک و فریادی
هوش مصنوعی: تعجب آور است اگر یوسف ما به سرعت از پرده بیرون نیاید، وقتی که از هر سمت صدای لبیک و دعوتی به او رسید.