برگردان به زبان ساده
گر نداری خبر از چشمه ی حیوان به من آی
تا به سرچشمه ی خضرت برم انگشت نمای
هوش مصنوعی: اگر از چشمه حیات آگاه نیستی، به نزد من بیا تا تو را به سرچشمه سبز و زنده هدایت کنم و به تو نشان دهم.
اگرت طاقت تشنیعِ جَهول است بیا
در خرابات و درِ میکده بر خود بگشای
هوش مصنوعی: اگر توانایی تحمل سرزنش نادانان را داری، بیا به میخانه و در دل خود را باز کن.
نی غلط رفت که از خویش برون آمدن است
وان جهانیست که آنجا نه جهان است و نه جای
هوش مصنوعی: نی در اینجا اشاره به اشتباهی دارد که از خویش و وجود خود خارج شدن را در پی دارد. در این دنیا، آنچه که وجود دارد، نه حقیقت واقعی جهان است و نه جایی برای آرامش.
وان چه جای است و مقاماتِ برانداختگان
که در آنجا نبود نه دل و دین نه سرو پای
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر به مکانی اشاره میکند که در آن خبری از دل، دین و زندگی نیست. گویا در آنجا هیچگونه احساس و روحانیتی وجود ندارد، و همه چیز از میان رفته است. انگار این مکان خالی و بیروح است و هیچ چیزی از زیباییها و لذتهای زندگی در آن وجود ندارد.
ور سرِ بی سر و سامانت به برگ است و نوا
هرچه از خویش برون آمده باشی به من آی
هوش مصنوعی: اگرچه تو بدون سر و سامان و بیحوصلگی به نظر میرسی، هر کجا که بروی و هر چه که از خودت جدا شوی، به من برگرد.
ناشری پوش نه کمخا و نخ و اطلس و خز
نیستی کرمِ قَزین بیش به خود برمتنای
هوش مصنوعی: ناشر عزیز، تو نه فقط در زمینهی پارچههای گرانقیمت و انواع مختلف آنها خوب نیستی، بلکه به مراتب از آن چیزی که به نظر میرسی بهتر و ارزشمندتری هستی.
رفته تا سایه ی پای علم عشق خوش است
بیش هم پهلوی دیوارِ پی آزرده مپای
هوش مصنوعی: رفته تا سایهی عشق علم است، خوش است. بیشتر هم در کنار دیوار صورتی است که آزرده نشود.
رای تو آفتِ دین تو و رنج دل تست
جنبشی کن ز خودی برشکن ای صاحب رای
هوش مصنوعی: رای تو موجب آسیب به دین و زحمت برای قلب توست. حرکتی بکن و از خود رهایی پیدا کن، ای صاحب نظر.
عقل مشاطه ی رای آمد و رای احول چشم
چشم احول نپذیرد چو رخ خوب آرای
هوش مصنوعی: عقل به توانایی و تدبیر شبیه به آرایشگری است که با دقت و هنر، کارهای خود را انجام میدهد. اما اگر فردی که دیدی ناتوان و ناقص دارد، چگونه میتواند زیبایی و کیفیت آن کار را ببیند و درک کند؟ در واقع، کسی که به درستی نمیبیند، نمیتواند زیبایی را درک کند.
طمع خیر نزاری ببر از کون و مکان
چه تمتع ز جهانی که بود حادثهزای
هوش مصنوعی: برای رسیدن به نیکیهای دنیوی، از زندگی و داراییهای مادی دل ببند، زیرا لذت بردن از جهانی که پر از حوادث و تغییرات است، به درستی ارزشش را ندارد.
حب ذریه ی اولادِ حبیبالله بس
هم برین باش و برین هیچ دگر برمفزای
هوش مصنوعی: عشق به فرزندان پيامبر خدا خیلی زیاد است و این عشق را بیشتر نکن، زیرا همین طور که هست کافی است.