برگردان به زبان ساده
در ده علی الصباح به دفعِ خمار باده
جانم زتشنگی به لب آمد بیار باده
هوش مصنوعی: در صبح زود در دهکده، به خاطر رفع اثر باده، جانم به شدت از تشنگی در خطر است. بیا باده بیاور.
بر خیز و برکش از سرِ خم روزِ عید برقع
آن بس که داد در رمضان انتظار باده
هوش مصنوعی: برخیز و از زیرجامهای که در روز عید به سر داری، خارج شو و آن را کنار بگذار، چرا که در ماه رمضان، پیام انتظار نوشیدنی را به تو داده است.
هر صبح دم ز برق اثیر قدح دمادم
در کوره ی وجودِ من افکن چو نار باده
هوش مصنوعی: هر صبح با پرتو تابناک، قدحی از شراب را به طور مداوم در درون وجود من بریز، انگار که آتش باده است.
گر برملا نمی خورمش عین مصلحت دان
ترسم که راز سینه کند آشکار باده
هوش مصنوعی: اگر به طور علنی به نوشیدن مشروبات بپردازم، به خاطر مصلحت خود، نگرانم که رازهای درونم افشا شود.
قلبِ تموز باده و هنگام تیر باده
وقتِ خریف باده و فصل بهار باده
هوش مصنوعی: قلب تموز نشاندهندهٔ عشق و شوق است و در هر فصل با نوشیدن باده، خلوت و شادی به وجود میآید. در فصل تابستان، تموز، احساسات و لذتها به اوج خود میرسند و در فصل پاییز و بهار نیز این شادی ادامه دارد.
خوش وقت عارفان که علی رغمِ پارسایان
بر ملکِ کاینات کنند اختیار باده
هوش مصنوعی: عارفان خوششانساند که بر خلاف پرهیزکاران، قادرند بر جهان و هستی تسلط و مدیریت داشته باشند و از شراب وجود لذت ببرند.
دارد به مذهبِ حکمایِ بلند همّت
برجوهر نفیس وجود افتخار باده
هوش مصنوعی: در اینجا بیان میشود که وجود ارزشمند و گرانبهای انسان، به لحاظ فلسفی و تفکر عمیق، درخور افتخار و ستایش است، مانند یک باده خوشنوش که نشاندهنده مقام و منزلت بزرگ حکمای بزرگ و بلند همت است.
با دست عمرباد که بی باده بگذرانی
بر باد صبح خوش بود ازدست یار باده
هوش مصنوعی: اگر با دست عمر خود را بدون باده بگذرانیم، صبح زیبایی است که از دستان یار باده نوشیده میشود.
با روزگار در غم و شادی موافقت کن
از کف به هیچ حال تو خالی مدار باده
هوش مصنوعی: با روزگار، در خوشی و ناراحتی سازگار باش و هیچگاه از وجود خود چیزی را خالی نکن، حتی اگر آن چیز باده باشد.
خواهی نزاریا که بر از عمر خورده باشی
جز با حریف اهل مخور زینهار باده
هوش مصنوعی: اگر نمیخواهی که در پایان عمر خود، تنها و بدون یار باشی، پس هرگز با اهل مجلس بادهنوشی مکن.
بی همدمی بسر نشود عمر اهل دل را
با ناخوشان محال بود خوش گوار باده
هوش مصنوعی: زندگی اهل دل در تنهائی نمیگذرد و بدون دوست به سختی میگذرد، و نوشیدن شراب خوشطعم با نامهربانان غیرممکن است.
