برگردان به زبان ساده
ما را هوس صحبت جان پرور یار است
ور نه غرض از باده نه مستی نه خمار است
هوش مصنوعی: ما دلمان میخواهد با یاری که جانمان را پرورش میدهد، صحبت کنیم؛ چون هدفمان از نوشیدن شراب، نه حال خوش و نه سرخوشی است.
آتش نفسان قیمت میخانه شناسند
افسرده دلان را به خرابات چه کار است
هوش مصنوعی: افراد ناراحت و دل شکسته، به ارزش میخانه و لذتهای آن آگاه هستند. اما آنها در چنین مکانهایی جایی ندارند، چون حالشان نمیگذارد که از شادیها و سرور آن بهرهمند شوند.
نی را که نوا از لب یارست به هر حال
پیوسته چرا همنفس نالهٔ زار است
هوش مصنوعی: نی که صدایش از لب معشوق میآید، همیشه چرا چنین زاری و نالهای دارد؟
باید طلبد تا برسد مرد به مطلوب
شادی و غم و راحت و رنج و گل و خار است
هوش مصنوعی: برای اینکه انسان به خواستههای واقعیاش برسد، باید تلاش کند. زندگی پر از شادی و غم، راحتی و سختی، گلها و خاروخسهاست.
تا قطع علایق نکنی، وصل نیابی
سنگ و گهر و نیک و بد و مهره و مار است
هوش مصنوعی: تا زمانی که از وابستگیها و تعلقات خود دست نکشی، به حقیقت و وصل واقعی نخواهی رسید. در این دنیا همه چیز در تضاد است؛ مانند سنگ و گوهر، نیک و بد، مهره و مار.
شاهی به چه کار آید و دولت چه تجمل
لشکر چه محل دارد و زر در چه شمار است
هوش مصنوعی: در زندگی، چه فایدهای به شاه و قدرت و تجملات نظامی و ثروت وجود دارد، اگر انسان به معنای واقعی زندگی نکند و دغدغههای عمیقتری نداشته باشد؟
در صومعه کس را نرسد دعوی توحید
منزلگه مردان موحد سر دار است
هوش مصنوعی: در صومعه، کسی نمیتواند ادعای یگانگی خدا را داشته باشد. خانه اصلی مردان مؤمن و باایمان، جایی فراتر از دنیای مادی است.
دستار چه کار آید و سجاده چه باشد
بر مرکب بی قوت روح این همه بار است
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که وقتی انسان روح و جان قوی نداشته باشد، همه زینتها و ظواهر دینی (مثل دستار و سجاده) نمیتواند به او کمک کند. در واقع، بار سنگین زندگی تنها با داشتن روحی قوی و معنوی قابل تحمل است و ظواهر نمیتوانند جایگزین آن شوند.
ناصر اگر از درد بنالد عجبی نیست
مهجور ز یار است و پریشان ز دیار است
هوش مصنوعی: ناصر، اگر از درد و تنهایی خود ناله کند، نباید تعجب کرد؛ زیرا او از یار خود دور است و در آشفتهحالی به سر میبرد.