برگردان به زبان ساده
خوش آن گروه که در بر رخِ جهان بستند
ز کاینات بریدند و در تو پیوستند
هوش مصنوعی: یک جمعی خوشبخت هستند که در بغل چهره ی جهان جا گرفتند و از همه چیزهای مادی جدا شده و به تو پیوند خوردهاند.
از آن صنم خبر آن زاهدان کجا دارند
که خرقه پاره نکردند و سبحه نگسستند
هوش مصنوعی: این شعر به نوعی به نادانی و بیخبری زاهدان از حقیقت زیباییهای عشق و عشقورزی اشاره دارد. شاعر میگوید زاهدانی که از دنیا و زیباییها دوری میکنند، چه چیزی از محبوب و زیباییهای او میدانند. آنها حتی حاضر به ترک لباسهای خود و ترک سجده و عبادت نیستند و از دنیای عشق و زیباییها بیخبرند.
به راز عشق کجا پی برند اهل خرد
مگر کنند فراموش آنچه دانستند
هوش مصنوعی: آیا اهل دانش میتوانند به عمق راز عشق دست یابند، مگر اینکه هر آنچه را که میدانند، فراموش کنند؟
مخور به مرگ شهیدان کوی عشق افسوس
که دوستان حقیقی به دوست پیوستند
هوش مصنوعی: نه غمگین باش و نه ناراحت از مرگ عاشقانی که در راه عشق جان باختند، چرا که دوستان واقعی اکنون به معشوق خود رسیدهاند.
ز ساکنان خرابات پرس راز دو کون
نه زآن گروه که از بادهٔ ریا مستند
هوش مصنوعی: از اهل خرابات دربارهٔ اسرار دنیای مادی و معنوی بپرس، نه از کسانی که به خاطر ظاهر و نمودهای فریبنده مست از شراب ریا هستند.
هزار گنج گهرریز هر قدم دارند
چه شد که راهروان فنا تهیدستند
هوش مصنوعی: در هر قدم از راهی که میروند، گنجهای بسیاری وجود دارد، اما سؤال این است که چرا افرادی که در این مسیر حرکت میکنند، خالی از توشه و داشته هستند؟
بس این فراغت از خودگذشتگان رهت
که از جهان و در و هرچه هست وارستند
هوش مصنوعی: این آرامش و راحتی که از گذشتگان به ارث رسیده، به خاطر این است که آنها از دنیای مادی و هر چیز وابستگی رهایی یافتهاند.
خوش آن کسان که نوازند زیردستان را
به شکر آنکه قویپنجه و زبردستند
هوش مصنوعی: خوشا به حال کسانی که با مهربانی و نرمی با افراد پایینتر از خود رفتار میکنند، به خاطر این که از قدرت و توانایی خود بهرهمندند.
مجو تلافی بیداد از بتان کاین قوم
نمک زنند بر آن دل که از جفا خستند
هوش مصنوعی: از بیوفایی و ظلمی که این انسانها به دلهای خسته کردهاند، انتقام نگیرید؛ زیرا این افراد همانهایی هستند که بر زخم دلها نمک میپاشند و یادآور دردها و رنجها میشوند.
جماعتی که کنند از ستم فغان مشتاق
نه عاشقند که تهمت به خویشتن بستند
هوش مصنوعی: گروهی که از ظلم و ستم فریاد میزنند، نه عاشق واقعی هستند و نه عمیقاً بهدنبال محبت، بلکه تنها به خودشان تهمت و افترا زدهاند و از این وضعیت ناله میکنند.