برگردان به زبان ساده
نه هر مهی روش مهرگستری داند
نه هر که خواجه شود بنده پروری داند
هوش مصنوعی: هر کسی که به ظاهر درخشان و با شکوه است، لزوماً مهارت و توانایی محبت و بخشندگی ندارد و هر کسی که مقام و منزلتی پیدا میکند، به معنای واقعی نمیتواند دیگری را به خوبی دوست بدارد یا به او خدمت کند.
هزار شیوه بکار است دلربایان را
نه هر که برد دلی رسم دلبری داند
هوش مصنوعی: دلربایان هزاران روش دارند تا دلها را ببرند، اما تنها کسی که واقعا میتواند دل ببرد، به خوبی دلبری را میداند.
بآن صنم ره و رسم وفا چه آموزم
که مهر خود روش ذرهپروری داند
هوش مصنوعی: به آن معشوق زیبا چه نکتهای از وفا آموزش دهم، در حالی که خود او میداند چگونه به تو، مانند ذرهای در نور، محبت کند.
خوشست ناله و فریاد دادخواهانش
وگرنه خسرو من دادگستری داند
هوش مصنوعی: فریاد و نالههای کسانی که درخواست عدالت دارند خوشایند است و اگرچه این صداها زیباست، اما در نهایت، بزرگترین مقام، یعنی خسرو من، به درستی عدالت را میشناسد و اجرا میکند.
بجام و آینه تا ننگرند آخر کار
نه جم جمی نه سکندر سکندری داند
هوش مصنوعی: این بیت به ما یادآوری میکند که نباید همیشه به ظواهر و تجملات زندگی دل خوش کرد. در نهایت، هیچ چیز ماندگار نیست و مقام و جایگاه هر کسی ممکن است تغییر کند. حتی بزرگترین شخصیتها و پادشاهان تاریخ، مانند جم و سکندر، هم روزی به پایان خواهند رسید و هیچ نشانی از قدرت و شکوه آنها باقی نخواهد ماند. بنابراین، بهتر است به خود و اطرافمان توجه کنیم و از لحظههای زندگی لذت ببریم.
دلم ربود و رخ از من نهفت و حیرانم
که نیست او پری و شیوهپری داند
هوش مصنوعی: دل مرا برد و چهرهاش را از من پنهان کرد و من در حیرت هستم که او نه پری است و نه مانند پریها رفتار میکند.
گرت دلیست بمعشوق و دلستانی ده
که قدر گوهر یکدانه گوهری داند
هوش مصنوعی: اگر دلت معشوقی دارد، به او هدیهای بده که ارزش گوهر ناب را بشناسد.
خبر ز عشق ندارد کسی که رونق دهر
ز گردش فلک و ماه مشتری داند
هوش مصنوعی: کسی از عشق خبر ندارد، ولی همه میدانند که زیبایی زندگی به چرخش زمان و حرکت سیارات و ستارههاست.
غنی ز سیم و زر از فیض مستیم ورنه
گدای کوی مغان کیمیاگری داند
هوش مصنوعی: ما از نعمتها و فیضهای معنوی غنیتریم و در واقع از خوشبختی و رشدی درونی بهرهمندیم. در غیر این صورت، آن گدای معمولی که در کوی مغان زندگی میکند، توانایی کشف و خلق چیزهای ارزشمندی مانند کیمیاگری را نخواهد داشت.
کشد زاده خود را ز کین مدار طمع
که آسمان پدری خاک مادری داند
هوش مصنوعی: هرگز نباید به انتقامجویی روی آورد، چرا که آسمان به پدر و الأرض به مادر ارزش میدهد و به فرزند خود رحم میکند.
مپرس از ستم یار جز ز من مشتاق
که هم پری زده خوی به پری داند
هوش مصنوعی: از عشق و سرخوردگی خودم شکایت نکن، چرا که تنها من هستم که میدانم چه احساساتی را از او دارم و چطور او را در چهرهاش میبینم.
