برگردان به زبان ساده
خود پرستی پیشه دارد روز و شب
هست خود را که ضم گاهی ثمن
هوش مصنوعی: زبان به کار رفته در این بیت به موضوع خودپرستی و حب نفس اشاره دارد. اینجا گفته میشود که فرد در طول روز و شب مشغول به خودپرستی است و تنها به فکر خود است. او حتی ممکن است در مواقعی که ارزش و قیمت خود را در نظر میگیرد، به دیگران توجهی نکند. به عبارت دیگر، فرد تنها به منافع و خواستههای شخصی خود میاندیشد و اهمیت چندانی به دیگران نمیدهد.
جمله گی ذات او گردد زبان
چون بوصف خود درآید در سخن
هوش مصنوعی: وقتی که تمام وجود او به زبان تبدیل شود، آنگاه وقتی که او خود را توصیف کند، سخنانش به بیان میآید.
یوسف حسنش چو آید در لباس
گردد او را هر دو عالم پیرهن
هوش مصنوعی: وقتی یوسف با زیباییاش ظاهر میشود، برای او تمام جهان همچون لباسی میشود که به او زیبایی و جلوه میبخشد.
سر ز جیب هر دو عالم سر زند
در خود آراید لباس جان و تن
هوش مصنوعی: از جیب هر دو جهان چیزی خارج میشود که لباس جان و تن را در بر میگیرد.
چون لباس جان و تن در خود کشید
پر ز خود بیند هزاران انجمن
هوش مصنوعی: وقتی انسان روح و جسم خود را در درون خویش جمع کند، میتواند به صورت بینهایت جمعیتها و گروهها را در درون خود ببیند.
لشکر خود را چو بر صحرا کشد
پر شود عالم ز آشوب و فتن
هوش مصنوعی: وقتی که لشکرش را به دشت میآورد، دنیا پر از آشوب و بینظمی میشود.
شور و غوغایی برآید از جهان
چون سپاه حسنش آرد تاختن
هوش مصنوعی: از جهان شور و هیجانی برمیخیزد، مانند لشکری که حسنش به میدان جنگ میآید.
در شب تیره بر آرد آفتاب
روی او از زیر زلف پر شکن
هوش مصنوعی: در شب تاریک، نور خورشید چهرهاش را از زیر تارهای موی پیچدارش جلوهگر میسازد.
زلف رویش شور و آشوب افکند
در خطا و چین و بلغار و ختن
هوش مصنوعی: زلف او باعث ایجاد ناآرامی و هیجان در مناطق مختلف شده است، به گونهای که به مناطق دور و نزدیک رسیده و تأثیر گذاشته است.
مظهر خورشید حسن او شود
کودک و پیر و جوان و مرد و زن
هوش مصنوعی: زیبایی و نیکی او در همه سنین و برای هر نوع انسانی نمایان میشود، خواه کودکی باشد یا پیرمرد، مرد باشد یا زن.
تا بهر گوشش حدیث خویش را
بشنود گویا شود در هر دهن
هوش مصنوعی: برای اینکه او بتواند داستان خود را بشنود، هر کسی باید به نوعی سخن او را بیان کند.
عشق چو بیند جمال خود عیان
در لباس و در نقاب ما و من
هوش مصنوعی: عشق زمانی که زیبایی خود را در پوشش و پردهای از ما و من مشاهده میکند، به شگفتی میافتد.
غیرت آرد حسن را گوید که زود
جامه اغیار برکن از بدن
هوش مصنوعی: عشق و زیبایی به انسان این نکته را یادآوری میکند که سریعاً از لباسهای دیگران فاصله بگیرد و خود را برابر آنچه که به او تعلق دارد، قرار دهد.
حسن خود را در لباس آرد برون
باز در ذات حوش سازد وطن
هوش مصنوعی: زیبایی و خوشی خود را در ظاهری زیبا نمایان میکند، اما در درون، روح و شایستگی واقعی خود را به نمایش میگذارد.
کثرت کونین را در خود کشد
بحر وحدت چونکه گردد موج زن
هوش مصنوعی: وجود و هستیهای متنوع و گوناگون را در خود میپذیرد، همانطور که دریا (وحدت) زمانی که طغیانی دارد، امواجی ایجاد میکند.
کس نماند غیر ذات مغربی
نی زمین ماند در آندم نی زمان
هوش مصنوعی: در آن لحظه، هیچ کس جز ذات خداوند باقی نماند و نه زمین باقی ماند و نه زمان.