برگردان به زبان ساده
جان به خاموشی برآمد بی زبانی چند را
گه گهی می کن نوازش، میهمانی چند را
هوش مصنوعی: جان به آرامش رسید و گاهی بی‌صدایی مدتی را می‌گذرانم، اما گاهی هم دل‌تنگی‌ام را با نوازش دوست و میهمانی‌های گاه‌به‌گاه برطرف می‌کنم.
دی چو بیرون آمدی خوی کرده رو، هر قطره ای
گشت طوفان بلای خان و مانی چند را
هوش مصنوعی: وقتی که تو از دی (زمان خاصی) بیرون آمدی و خود را آماده کردی، هر قطره‌ای به طوفانی تبدیل شد که بلای خان و مانی چندی را به همراه داشت.
گر زنی شمشیر از غمزه تو ای سلطان حسن
این سیاست سخت تر پیر و جوانی چند را
هوش مصنوعی: اگر تو با ناز و ادا شمشیری را به دست بگیری، ای پادشاه حسن، این سیاست به گونه‌ای سخت‌تر از آن است که بر پیر و جوانی چند وارد آید.
من ز تو محروم و خلقی در گمان این هم خوش است
باد یارب، روز نیکو بدگمانی چند را
هوش مصنوعی: من از تو دورم و مردم در خیالشان خوشحال به نظر می‌رسند. ای خدا، روز خوب به این بدگمانی‌ها چه نیازی است؟
دیگ وصل کس نپختی، ورنه هر دم وصل تو
آتشی بر کرد و هیزم کرد جانی چند را
هوش مصنوعی: هیچ‌کس به درجه‌ی وصل تو نرسیده، اگرنه هر لحظه برای وصالت آتش افروخته و افرادی را سوزانده است.
چند طعنه عاقلان را، یک زمان بیرون خرام
سوخته چون می کنی نامهربانی چند را
هوش مصنوعی: گاهی اوقات می‌توان با طعنه‌ها و انتقادهای عاقلان، به شکلی آرام و دلنشین، به جلو پیش رفت. مانند کسی که در میان آتش سوزان می‌خوابد و با بی‌توجهی به نامهربانی‌ها، به مسیر خودش ادامه می‌دهد.
یک یک اندر کوی تو بی داغ آه من نماند
وه که آخر چند سوزم بی زبانی چند را
هوش مصنوعی: در کوی تو، من به تنهایی و بدون نشانِ اندوهم باقی نماندم. آه، که چقدر باید بسوزم و چه مدت باید در خاموشی و بی‌زبانی بگذرانم.
گر نگردد خاک در کویت چه کار آید تنم؟
بهر این پروردم آخر استخوانی چند را
هوش مصنوعی: اگر در کوچه‌های تو خاکی نگردد، بدنم چه فایده‌ای دارد؟ به خاطر همین، بعد از همه زحمت‌ها، تنها چند استخوان را پرورش دادم.
صد چو خسرو می کند جان پیشت آخر خنده ای
زانکه شد هنگام یاسین ناتوانی چند را
هوش مصنوعی: بیت بیانگر حالتی است که شخصی، به خاطر عشق و محبت، تمام تلاش خود را می‌کند و جانش را فدای دیگری می‌سازد. اما در نهایت، با وجود همه فداکاری‌ها و احساساتش، احساس یأس و ناامیدی می‌کند و دریغ می‌زند که آیا این زحمت‌ها و احساسات به جایی می‌رسند یا خیر. این بی‌نتیجه بودن تلاش‌ها و ناکامی در عشق، موضوع اصلی این شعر است.
