برگردان به زبان ساده
اهل خرد که دل به جهان در نبسته‌اند
زان است کز وی آرزویی برنبسته‌اند
هوش مصنوعی: افراد با درایت و هوشمند، دلشان را به دنیا نمی‌سپارند و به همین دلیل نیز آرزوهای غیرواقعی از آن نمی‌خواهند.
دل را فراخ کن ز پی صید آسمان
زیرا ملک به دام کبوتر نبسته‌اند
هوش مصنوعی: دل خود را وسیع کن تا بتوانی به آرزوها و بلندپروازی‌های بزرگ دست یابی، چرا که جهان به‌گونه‌ای نیست که فقط به کسانی که کم‌توقع هستند، پاداش دهد.
راه ار دراز، رخش ترا پی نکرده‌اند
نخل ار بلند مرغ ترا پر نبسته‌اند
هوش مصنوعی: اگرچه راه طولانی است، اسب تو را نراندند و اگر نخل بلندی وجود دارد، پرنده‌ات را به آن پرواز نکرده‌اند.
جای خرانست آخور رنگین روزگار
عیسی‌وَشان بر آخور او خر نبسته‌اند
هوش مصنوعی: زندگی در روزگار عیسی (ع) مانند آخور رنگینی است که در آن، خران (حیوانات بارکش) نمی‌توانند جای خود را پیدا کنند و در واقع، در این محیط رنگارنگ و جذاب، خبری از خرها نیست. در حقیقت، نشان‌دهنده این است که در دنیای پرزرق و برق، چیزهای واقعی و ضروری نادیده گرفته می‌شوند.
در کار خواجگان چه شوی غرق در گهر؟
کاین خانه گل است و به گوهر نبسته‌اند
هوش مصنوعی: در کار بزرگان چه نقشی می‌توانی ایفا کرد وقتی که این فضا مانند گل است و به ارزش‌ها و جواهرات تأکید نمی‌کند؟
تیغ تو زیوری‌ست، چه خصمی همی‌کشی؟
بفگن که اهل معرکه زیور نبسته‌اند
هوش مصنوعی: تیغ تو مانند زیور و زینت است، برای چه کسی را می‌کشی؟ بگذار بگویند که اهل میدان جنگ زینت و زیور نداشته‌اند.
خست سر تو کرد نگون پیش ناکسان
ورنه ز چرخ نقش تو کمتر نبسته‌اند
هوش مصنوعی: تو بر سر خودت افسوس خوردی که در بین نااهلان قرار گرفتی، در حالی که چرخ فلک هرگز نقش تو را کم اهمیت نمی‌داند.
منت منه بداده که بخشنده ایزد است
چون رزق را به روی کسی در نبسته‌اند
هوش مصنوعی: به خاطر این‌که خداوند بخشنده است، نباید بر کسی که به او کمک کرده‌ای، منت بگذاری. چون روزی هیچ‌کس بسته نشده و هرکسی در نهایت از رحمت خدا بهره‌مند می‌شود.
خسرو زبان کاذب خود را صفت مکن
شمشیر چوب را کمر زر نبسته‌اند
هوش مصنوعی: خسرو، زبان نیرنگ‌آمیز خود را به کار نبر و بدان که شمشیر چوبی را با کمربند طلا نمی‌بندند.
