برگردان به زبان ساده
تا خیال نقطه خالت سواد چشم ماست
خاک پایت مردم چشم مرا چون تو توتیاست
هوش مصنوعی: تصور هاله‌ای که دور چهره‌ات است، مانند لطافت و زیبایی چشمان من است. خاک پای تو برای من به اندازه توت شیرین و دلنشین است.
حاجت کحل الجواهر نیست آنکس را که نیست
سرمه از گرد ره توسن که نور چشم ماست
هوش مصنوعی: نیازی به داشتن جواهرات نیست برای کسی که سرمه (کحل) دوستش را پیدا نکرده است؛ چرا که توسن (اسب) تو، نور چشم ماست.
تا گل رخسار تو بشکفت در باغ وجود
عشقبازان را چو بلبل کار با برگ و نواست
هوش مصنوعی: تا زمانی که گل زیبا و رخسار تو در باغ وجود شکوفا می‌شود، عاشقان مانند بلبلان در حال سر و صدا و نوا هستند و مشغول به عشق و جوانه‌زنی‌اند.
تا به طاق ابرویت آورده ام روی نیاز
می نپندازم نمازم اندر این قبله رو است
هوش مصنوعی: من تا به حال برای جلب توجه تو به ابرویت آمده‌ام و نیازم را به تو نشان می‌دهم. در این حالت، نمازم را در این سمت به جا می‌آورم.
نافه آهوی چینی کو به زلفت دم زند
نیست آهویی مر او را، زانکه در اصلش خطاست
هوش مصنوعی: ناقه‌ای که به زلف تو دم می‌زند، مانند آهوی چینی است که وجود ندارد. زیرا اصل این کار نادرست است.
جعد مرغولت که در هر بند او صد حلقه است
دام دلهای اسیران گرفتار بلاست
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی و پیچیدگی موهای یک مرغول اشاره دارد که به مانند دامی عمل می‌کند و دلهای کسانی که در جستجوی عشق و احساسات هستند را به خود جلب می‌کند. به عبارت دیگر، موهای زیبا و جعدار او، باعث اسارت دلهای کسانی می‌شود که در مشکلات و بلاها گرفتارند.
هر که در کوی تو بویی برد، از عالم گذشت
هر که از دردت نصیبی یافت، فارغ از دواست
هوش مصنوعی: هر کسی که از عشق و زیبایی تو بهره‌ای برد، به همه چیز پشت پا می‌زند و از دنیا جدا می‌شود. و هر کسی که از درد تو چیزی به دست آورد، دیگر نیازی به درمان و مداوا ندارد.
جام می از دست هشیاران مجلس تیره گشت
مفردی از خود گذشته دردی آشامی کجاست؟
هوش مصنوعی: جامی که در دست افرادی با درک و فهم قرار داشت، اکنون تیره و تار شده است. این سوال مطرح است که کجا می‌توانیم درد و رنجی را پیدا کنیم که ما را از خودمان جدا کرده باشد؟
بی رخ و زلف سیاهش از هواداری خویش
خسرو دلخسته را همدم به روز و شب صباست
هوش مصنوعی: چهره و موهای سیاه او نیست، اما هواداری او برای خسرو دلbroken، مثل صبای روز و شب است.
