برگردان به زبان ساده
کجا بود من مدهوش را حضور نماز!
که کنج کعبه ز دیر مغان ندانم باز
هوش مصنوعی: کجا می‌توانم حضور نماز را پیدا کنم در حالی که من مدهوش و حیران هستم! من نمی‌دانم کنج کعبه در مقایسه با دیر مغان کجاست و به آنجا بازگردم.
مرا مخوان به نماز،ای امام و وعظ مگوی
که از نیاز نمی باشدم حضور نماز
هوش مصنوعی: ای امام، مرا به نماز نخوان و نصیحت نکن که من از نیاز خود، در مقام حضور در نماز قرار ندارم.
چو صوفی از می صافی نمی کند پرهیز
مباش منکر دردی کشان شاهد باز
هوش مصنوعی: اگر صوفی از شراب خالص خودداری نمی‌کند، تو هم نباید منکر دردی شوی که عاشقان و اهل دل می‌کشند. پس از حقیقت و عشق دوری نکن.
بسان مطرف مفلس نوای سوختگان
چو بلبل سحری می کند سماع آغاز
هوش مصنوعی: مانند مطرف که در فقر و تنگدستی می‌زند صدای سوختگان، بلبل صبحگاهی شروع به نغمه‌پردازی و رقص می‌کند.
اگر چه عود توام، هر نفس بخواهی سوخت
مرا ز ساز چه می افگنی؟ بسوز و بساز
هوش مصنوعی: اگرچه تو مانند عود، هر زمان که بخواهی می‌سوزانی، پس چرا از ساز من می‌کاهی؟ بسوز و بساز.
بدان طمع که کند مرغ وصل خوبان صید
دو دیده ام شده از شام تا سحرگه باز
هوش مصنوعی: مرغی که به وصال خوبان فکر می‌کند، به امید رسیدن به آن، در تاریکی شب تا سپیده‌دم در جستجوست و چشمانش همچون صیادی در کمین نشسته‌اند.
خیال زلف دراز تو گر نگیرد دست
که برسر آرد ازین ظلمتم شبان دراز
هوش مصنوعی: اگر خیال زلف بلند تو به من دست نرساند، این شب تاریک را با نور چهره‌ات روشن می‌کنم.
تو در تنعم و نازی، ز ما کی اندیشی؟
که ناز ما به نیاز است و نازش تو به ناز
هوش مصنوعی: تو در خوشی و زیبایی خود مغروری، و به ما فکر نمی‌کنی. در حالی که ناز و زیبایی ما به نیاز و محبت ما بستگی دارد، اما ناز و زیبایی تو فقط به زیبایی خودت مربوط می‌شود.
اگر ز خط تو چون موی سر بگردانم
ببند و چون سر زلفم بر آفتاب انداز
هوش مصنوعی: اگر من از خط زیبای تو چشم بگردانم، باید دور خودم را بگیرم و اگر بخواهم موهایم را به سمت آفتاب بیندازم، مانند سر زلف خواهد شد.
امید بنده مسکین به هیچ واثق نیست
مگر به لطف خداوندگار بنده نواز
هوش مصنوعی: امید بنده ضعیف هیچ‌گاه به کسی جز لطف خدایی که همواره در حق او مهربان است، نیست.
گذشت شعر ز شعری و شورش از گردون
چرا که از پی آوازه می رود آواز
هوش مصنوعی: شعر و احساس از پی هم حرکت می‌کنند، چرا که همواره به دنبال شنیده شدن و شناخت بیشتر هستند.
خرد مجوی ز خسرو که اهل معنی را
نظر به عشق حقیقت، بود نه عقل مجاز
هوش مصنوعی: عقل و خرد را از پادشاه جستجو نکن، چرا که بینش اهل معرفت به عشق حقیقت وابسته است، نه به عقل ظاهری و محدود.
