برگردان به زبان ساده
ای خداوندی که پیرامون حصن سرّ غیب
جز ز شه دیوار تدویر دواتت باره نیست
هوش مصنوعی: ای خداوندی که به جز از وجود خودت، هیچ دیواری در اطراف دژ اسرار و رموز غیبی وجود ندارد.
بی جواز رای شهر آرای و عزم ثابتت
بر فراز بام گردون جنبش سیّاره نیست
هوش مصنوعی: بدون اجازهی مردم شهر، نظر و تصمیم تو بر فراز بام آسمان، حرکتی از سیارات نخواهد داشت.
سنگ بر دل بست کان از عشق زر در عهد تو
ای مسلمانان ، جان دریا نیز سنگ خاره نیست
هوش مصنوعی: دل را مانند سنگ محکم و استوار کن، زیرا عشق حقیقی ارزشش بالاتر از طلا است. ای مسلمانان، حتی جان دریایی هم نمیتواند سختی و آسیب را تحمل کند.
حاسدت زرد و دوتا و لاغر اندر بند چیست؟
چون عروس طبع تو محتاج طوق و یاره نیست
هوش مصنوعی: حسادت تو باعث زردی و لاغریات شده، اما دلیلش چیست؟ چون روح خلاقیت و استعداد تو نیازی به زینتها و زرق و برق ندارد.
شاهد رای ترا با چشم زخم اختران
جز زجرم بحر اخضر نیل بر رخساره نیست
هوش مصنوعی: نگاه تو که زیباییات را نقش میزند، جز نیش دردناک ستارهها برای من چیزی نمیآورد و جز این که در دریای سبز نیلین، بر چهرهام چیزی نیست.
از چه در میزان جودت سنگ و زر یکسان شدست
گر ز روی راستی طبع تو چون طیّاره نیست؟
هوش مصنوعی: چرا در ترازوی generosity، سنگ و طلا برابرند؟ آیا به این دلیل است که صداقت و راستگویی در وجود تو مانند آن پرندهای نیست که به راحتی پرواز کند؟
شد لباس همّت تو از ترفع آنچانک
جز زمین و آسمانش خشتک و قوّاره نیست
هوش مصنوعی: همت و اراده تو به سطحی رسیده است که دیگر فقط زمین و آسمان را به شکل لباس خود میبینی و مابقی چیزها برایت بیاهمیت شدهاند.
باغ اقبال ترا زین گلشن نیلوفری
چشم خورشید درخشان لایق فوّاره نیست
هوش مصنوعی: باغ خوشبختی تو به اندازهای دلنشین نیست که با نور آفتاب درخشان میتواند زنده و پررنگ شود.
کیست کو در خدمت تو بیوفایی کرد کو
چون وفا از چار دیوار وجود آواره نیست
هوش مصنوعی: کیست که در خدمت تو خیانت کرده باشد، در حالی که کسی که به وفا مشهور است، هیچگاه از درون خود بیرون نمیرود و آواره نمیشود؟
ای که با تاراج جودت مایۀ دریا و کان
چون نصیب من شد از انعام تو یکباره نیست
هوش مصنوعی: ای کسی که با بخششهای فراوانت مثل دریا و معادن، دیگران را بهرهمند میسازی، ولی سهم من از این بخششها به یکباره و ناچیز نیست.
حلقۀ گردون ز آه سینۀ من گرم شد
لیک در انگامه اش کس را دل نظّاره نیست
هوش مصنوعی: آسمان به خاطر آههای من داغ و داغتر شد، اما در این حال، هیچکس دل و جانی برای تماشای آن ندارد.
ناقصان را در تنعّم دیده یی، بنگر که نیست
در بسیط کون یک کامل که او غمخواره نیست
هوش مصنوعی: به افرادی که در نعمت و خوشی به سر میبرند نگاه کن؛ ببین که در این دنیا هیچ کس به طور کامل وجود ندارد که دلش فارغ از غم و نگرانی باشد.
تا فرو بستست دست خواب من در خواب خوش
مهد خاکی پیش من جز صورت گهواره نیست
هوش مصنوعی: وقتی خواب عمیق مرا دربرگرفته، فقط تصویری از گهوارهای در برابر من وجود دارد و هیچ چیز دیگری نیست.
آفت جان من آمد این زبان همچو تیغ
پس چگویی بازبانم جای صد گفتاره نیست؟
هوش مصنوعی: زبانم مانند تیغی است که برای من آسیبزننده شده است. پس چگونه میتوانم از آن استفاده کنم در حالی که نمیتواند جایگزین صدای قلبم باشد؟
دولت هر جا ییانست اندرین دور خسان
مفلسم من زانکه بکر فکرمن این کاره نیست
هوش مصنوعی: خوشبختی هر کجا که باشد، در این دوران برای افراد ضعیف و بیچارهای مثل من نیست، زیرا فکر من توانایی رسیدن به این خوشبختی را ندارد.
دختران خاطرم را در تجلّی گاه عرض
جز زپنج انگشت من بر فرق یک سرخاره نیست
هوش مصنوعی: دختران در یاد من مانند شعاعی از نور هستند که تنها به اندازهی پنج انگشت من بر روی سر یک لکهی سرخ قابل مشاهدهاند.
من به سی اجزاء برج و هفت سبع اختران
میخورم سوگند و دانم موجب کفّاره نیست
هوش مصنوعی: من به اجزای برج و هفت سیاره قسم میخورم و میدانم که این قسم نمیتواند موجب جبران اشتباهاتم شود.
کاندرین ایّام حرمان با چنین بخشندگان
کس چو من محروم و غم روزی و محنت باره نیست
هوش مصنوعی: در این روزگار سخت و بدبختی، کسی مثل من که از نعمتها محروم است و غم و درد را تحمل میکند، وجود ندارد.
کار فضل و رونق دانش ز تو پوشیده نیست
وآدمی را از مؤنات طبیعی چاره نیست
هوش مصنوعی: فضیلت و زرق و برق علم از نظر تو پنهان نیست و انسان نمیتواند از نیازهای طبیعی خود فرار کند.
نیست خالی نقش ترکیبم زنقش عادیه
خود گرفتم درنهادم قوّت امّاره نیست
هوش مصنوعی: هیچ چیزی در من خالی نیست، من از تواناییهای خود بهرهمند شدهام و در نهایت، قوت و قدرت درونیام را به دست آوردهام.
هم تو خور تیمار من کین قوم را از ممسکی
آب روی بخشش و دست و دل نان پاره نیست
هوش مصنوعی: تو برای من مانند خورشید هستی، چرا که این مردم از کمبود و فقر رنج میبرند و نه آب کافی دارند و نه نانی برای خوردن.
سایه ات همواره بارا بر سر من ورچه من
شادمانم زانکه دور آسمان همواره نیست
هوش مصنوعی: سایه تو همیشه بر سر من است و من خوشحالم، زیرا همیشه آسمان دور نیست و این به من آرامش میدهد.
