برگردان به زبان ساده
بر سر ما آمد ابر بهمنی
همچو سلطان بر سپاه ارمنی
هوش مصنوعی: ابر بهمنی بر ما فرود آمد، مانند سلطانی که بر لشکر ارمنی تسلط دارد.
شد به چشم من سیه گیتی ز برف
گرچه زاید از سپیدی روشنی
هوش مصنوعی: در چشمان من، دنیا به مانند تاریکی و سیاهی به نظر می‌رسد، هرچند که از روشنی و سپیدی زاده شده است.
گر سپید آمد سیه کاری برف
و حل چالاکست در مرد افکنی
هوش مصنوعی: اگر برف سپید و سفید باشد، اما کاری سیاه و نادرست در آن انجام شود، این نشانگر آن است که تو در فرود آوردن انسان‌ها و به جهت افکندن آن‌ها مهارت داری.
روز عیش است و سماع خرگهی
نیست روز مدبری و تن زنی
هوش مصنوعی: امروز روز خوشی و شادی است، و نباید در مورد کارهای حوصله‌سربر یا نگرانی‌های جدی فکر کرد. این روز، فرصتی است برای لذت بردن و دوری از قید و بندها.
برف چون بر نقره زد شاید که تو
دست بی آزرم اندر زر زنی
هوش مصنوعی: برف وقتی بر نقره می‌نشیند، شاید تو هم بدون خجالت در طلا دست ببری.
ریش شادی گیری و در خودکشی
خوش برایی، سبلت غم برکنی
هوش مصنوعی: افراد می‌توانند شادی را از زندگی خود بگیرند و با خودکشی به خوشی دست یابند، اما باید غم را از زندگی خود دور کنند.
وقت آن آمد که در خرگه خزی
وز تنور و منقل آتش بر کنی
هوش مصنوعی: زمان آن فرا رسیده که از زندگی دنیا بگذری و از آتش و درد و رنج رهایی یابی.
روز هزلست و نشاط و خرّمی
نیست روز روسبی خواهر زنی
هوش مصنوعی: این روز، روز شادی و خوشگذرانی نیست، روزی است که به خاطر سختی‌ها و مشکلات، هیچ لذتی در آن وجود ندارد. روزی شبیه به روزی که خواهر زن یک روسپی به سر می‌برد.
سرد شد بازار درس و مدرسه
...خر در ....تاج زوزنی
هوش مصنوعی: بازار علم و آموزش کساد شده است و زندگی به سوی بی‌توجهی و بی‌مقداری می‌رود.
هر کسی ترتیب لوتی می کند
مومن و سنّی و گبر و باطنی
هوش مصنوعی: هر کس به نوعی در زندگی‌اش راه خود را انتخاب می‌کند، چه مؤمن باشد، چه از عالم سنّی، چه غیرمؤمن (گبر) و چه پیرو مکتب باطنی.
گردد از جان سیر ایّام چنین
هر کرا در خانه نبود خوردنی
هوش مصنوعی: هر کسی که در خانه‌اش چیز خوراکی نباشد، به مرور زمان از زندگی خسته و دل‌زده می‌شود.
خواجگان بانوا اکنون خوردند
کاچی و تتماج و لوت معدنی
هوش مصنوعی: آقایان محترم هم‌اکنون مشغول تناول غذاهایی مانند کاچی، تتماج و لوت معدنی هستند.
بینوایان نیز هم بر خود کنند
کاسه های کالجوش یک منی
هوش مصنوعی: بینوایان نیز برای خود ظرف‌هایی از غذای رقیق و اندکی تهیه می‌کنند.
آنکه فاسق باشد اکنون می خورد
وانکه او زاهد بود نیمشکنی
هوش مصنوعی: کسی که راه نادرست را می‌رود، حالا از خوشی‌ها بهره‌مند می‌شود، ولی شخصی که پارسا و زاهد است، باید به سختی و تقوا خود ادامه دهد و از لذت‌ها دوری کند.
وان که از هر دو چو من محروم ماند
نیست الّا مندبور و کشتنی
هوش مصنوعی: کسی که از هر دو نعمت بی‌بهره مانده باشد، جز خود را در درد و رنج و مرگ نمی‌بیند.
یارکان جمعند و من تنها چنین
مانده اندر کنج خانه منحنی
هوش مصنوعی: دوستان دور هم جمع شده‌اند و من به تنهایی در گوشه‌ای از خانه نشسته‌ام.
در گریبان چون کشف دزدیده سر
با لبی خشک از غم تر دامنی
هوش مصنوعی: در آغوش خود چیزی پنهان دارم که از غم خشک شده‌ام و دامنم پر از نگرانی است.
آتش اندوه می زاید ز ابر
گرچه او دارد ز آب آبستنی
هوش مصنوعی: غم مانند آتش است که از ابر می‌جوشد، هرچند که ابر خود پر از آب است.
ای خدا! یا رب! به گرز آفتاب
گردن این ابر مبرم بشکنی
هوش مصنوعی: ای خدا! خواهش می‌کنم، با نیروی خورشید، این ابر را بشکن و نور را به ما برسان.
