برگردان به زبان ساده
مرا چه حاصل ازین خواجگان بی حاصل
که هیچ کار مرا انتظام می ندهند
هوش مصنوعی: من از این مردان بیفایده چه سودی میبرم، چون هیچیک قادر نیستند کارهایم را سر و سامان دهند.
نه از دیانت و تقوی شراب می نخورند
که یکدگر را از بخل جام می ندهند
هوش مصنوعی: نه به خاطر دیانت و پرهیزکاری، شراب مینوشند، بلکه به دلیل ترس از یکدیگر، از به اشتراک گذاشتن جام پرهیز میکنند.
ندانم از کرم آخر چه در وجود آمد
که هیچگونه به دستش زمام می ندهند
هوش مصنوعی: نمیدانم چه چیزی در وجود اوست که هیچکس به او اجازه کنترل و مدیریت نمیدهد.
جواب قصّة ارباب حاجت از امساک
بجز بواسطة ده پیام می ندهند
هوش مصنوعی: جواب درخواستهای افراد نیازمند، بدون واسطه و از طریق خودشان ارسال نمیشود و باید حتماً از طریق شخص دیگری به آنان برسد.
شگفت نیست که ندهند تیز در قولنج
که عطسه نیز به وقت زکام می ندهند
هوش مصنوعی: تعجبی ندارد اگر کسی در زمان درد و ناراحتی کاری نکند، چون حتی در زمان سرماخوردگی هم مردم به راحتی عطسه نمیکنند.
چو حنظلست درونشان به شخم آکنده
و لیک هیچ دسومت به کام می ندهند
هوش مصنوعی: مانند میوه تلخ و بدمزهای هستند که درونشان از خاک و شخم پر شده است، اما هیچکدام از آنها سودی به تو نمیرسانند و نمیتوانند تو را سیر کنند.
بهای شعر، اگر نیست جز که سحر حلال
ز مال خویش پشیزی حرام می ندهند
هوش مصنوعی: بهای شعر زمانی ارزش دارد که سحر و جادو هزینه آن نباشد و فرد حتی یک قران نیز از داراییاش برای آن خرج نکند.
ز ننگ اگر نبرم نامشان سزد کین قوم
ز بخل هر چه توان برد نام می ندهند
هوش مصنوعی: اگر از شرم نام آنها را نبرم جایز است، زیرا این گروه به خاطر بخلی که دارند، هر چه در توان دارند را از نام بردن دریغ میکنند.
دروغ گفتم و انصای راست باید گفت
که هیچ می ندهندم، چرام می ندهند؟
هوش مصنوعی: من دروغ گفتم و باید حقیقت را بگویم که هیچ چیز به من نمیدهند. چرا به من نمیدهند؟
چه چشم دارم ازین منعمان که شاعر را
به صد شفیع جواب سلام می ندهند
هوش مصنوعی: چه امیدی میتوان به این منعمان داشت که شاعر را به هزار دلیل و بهانه، حتی جواب سلامی هم نمیدهند.
کجا روم؟ چه کنم من؟ ز باد شاید زیست؟
که قوت روز بروزم تمام می ندهند
هوش مصنوعی: کجا بروم و چه کار کنم؟ شاید زندگی من به خاطر باد باشد؟ زیرا انرژی و توان لازم برای گذراندن روزم را ندارم.
ز کوة می ندهند و کرم نمی ورزند
کتاب می نخرند و اوام می ندهند
هوش مصنوعی: خداوند از کوه به ما نعمتی نمیدهد و هیچ کمکی هم نمیکند، مردم کتاب نمیخرند و از دستورات و قواعد هم پیروی نمیکنند.
پناه سوی قناعت همی برم زین قوم
که اهل خانة خود را اطعام می ندهند
هوش مصنوعی: من از این مردم که حتی به خانواده خود غذا نمیدهند، به قناعت پناه میبرم.
دلا بحکم ضرورت بساز با اینها
چو هیچ جای نشان کرام می ندهند
هوش مصنوعی: ای دل، بنا بر ضرورت و شرایط، با این افراد سازگار باش، زیرا در هیچ جا نشانی از بزرگی و احترام به تو نمیدهند.
