برگردان به زبان ساده
ای دل ای دل سخن سخن بیهده را کار مبند
خویشتن را بپوش در غم و تیمار مبند
هوش مصنوعی: ای دل، بیهوده گوییها را جدی نگیر و خود را در درد و غم غرق نکن.
گر خیالست ترا کین که تو داری نیکست
بد خیالیست که بستی تو دگر بار مبند
هوش مصنوعی: اگر فکر میکنی که آنچه تو داری خوب است، این تصور نادرستی است. دوباره به آن فکر نکن و خودت را در دام این خیالات ننداز.
کمربندگی ار زان که نخواهی در بست
دست شهوت مگشا باری و زنّار مبند
هوش مصنوعی: اگر کمربند خود را محکم نگهداری و به خواستههای نفسانیات تن ندهی، هیچگاه به دام شهوت نیفتی و نباید خود را در بند خواهشهای بیجا قرار دهی.
فکرت خود همه در مکر و حیل صرف مکن
از پی دیو سلیمان را در کار مبند
هوش مصنوعی: ذهن خود را فقط صرف دسیسه و حیله نکن، دنبال کارهای دیو سلیمان نرو.
گر نخواهی که دلت تنگ بود چون غنچه
پس ازینش به طمع در زر بسیار مبند
هوش مصنوعی: اگر نمیخواهی که دلت مانند غنچهای که در انتظار باز شدن است، پر از اضطراب و تنگی شود، پس دیگر به امید داشتن طلا و ثروت زیاد، دل خود را به خواستههای مادی مشغول نکن.
بند، کان بر دهن حرص و امل باید بست
به ستم بر دهن کیسة دینار مبند
هوش مصنوعی: باید بر روی حرص و آرزوها که مانند زنجیری بر دهان میافتد، محدودیت بگذاری و نباید به ثروت و داراییها به عنوان شیوهای برای رسیدن به خوشبختی اتکا کنی.
چون نداری تو سر آنکه بسامان گردی
خرقۀ مخرقه بیرون کن و دستار مبند
هوش مصنوعی: اگر نمیتوانی خود را به آرامش برسانی و به اندیشههای مناسب برسیدی، بهتر است از ظواهر و زرق و برقهای دینی و اجتماعی دوری کنی و عبای خود را کنارگذاری.
طاقت بار کشیدن چو نداری باری
مردمی کن ز گنه بار بخروار مبند
هوش مصنوعی: اگر توانایی تحمل بار سنگین را نداری، خود را در زحمت ننداز. بار گناهان را بر دوش خود نگذار و زندگی را از سختیها و مشکلات دور نگهدار.
در قیامت سربار همه کس بگشایند
هر چه باید که نبینند در آن بار مبند
هوش مصنوعی: در روز قیامت، هر فردی مسئولیتهای خود را به دوش میکشد و همه چیزهایی که باید از آنها عبور کنند را نمیبینند. پس نباید بار اضافی بر دوش کسی بگذاریم.
چون خود از دایره آید همه سر گردانی
پس تو دل در فلک دایره کردار مبند
هوش مصنوعی: زمانی که انسان از محدودیتها و دایرههای خود خارج شود، دچار سردرگمی میشود. بنابراین بهتر است که دل را به کارها و امور دنیوی و محدودیتها نبندیم و در فضای وسیعتری فکر کنیم.
بهر ابلیس دلی را که ملک سجده برد
به هوسبازی در محنت بیگار مبند
هوش مصنوعی: برای شیطان، دلی که به خاطر فریبکاریش سجده ملایک را به دست آورده، در درد و رنج آنی از وسوسهها و بازیهای هوسآلود درگیر نکن.