برگردان به زبان ساده
کسی که او نظر عقل در زمانه کند
چنان سزد که همه کار عاقلانه کند
هوش مصنوعی: کسی که با دقت و عقل خودش به اوضاع و احوال زمانه نگاه کند، شایسته است که تمام کارهایش را به صورت عاقلانه انجام دهد.
بر آنچه خاطر موری ازو بیازارد
اگر خود آب حیاتست از آن کرانه کند
هوش مصنوعی: اگر چیزی حتی در نظر یک مورچه هم موجب ناراحتی باشد، حتی اگر آن چیز به نظر حیاتبخش بیاید، بهتر است که از آن فاصله بگیرد.
قناعتست و مروّت نشان آزادی
نخست خانة دل وقف این دو گانه کند
هوش مصنوعی: قناعت و مردانگی نشانه حقیقی آزادی است و خانه دل به این دو ویژگی اختصاص دارد.
بنیک و بد بسر آید جهان، همان بهتر
که زندگانی با طبع شادمانه کند
هوش مصنوعی: زندگی در این دنیا سرانجام به خوبی و بدی خواهد انجامید، بنابراین بهتر است که با روحیهای شاد و خوش زندگی کنیم.
زبان ز گفتن و ناگفتنی نگه دارد
که شمع، هتی خود در ر زبانه کند
هوش مصنوعی: زبان به بیان چیزی که باید گفته شود و همچنین چیزهایی که نمیتوان گفت، توجه میکند؛ مانند شمعی که خود را در آتش زبانش میسوزاند.
درین رای که آغاز و آخرش عدمست
بخلق خوش طلب عمر جاودانه کند
هوش مصنوعی: در این دیدگاه که آغاز و پایان آن وجود ندارد، انسان به طور طبیعی خواهان زندگی ابدی و جاودانه است.
زمانه را نشناسی که چیست عادت او
روا بود که کسی تکیه بر زمانه کند؟
هوش مصنوعی: اگر زمانه و طبیعت آن را نشناسی، چگونه انتظار داری که بتوانی به آن اعتماد کنی و به آن تکیه کنی؟
بنقذ، حوش خور و خوش باش و نام نیک اندوز
که عاقل از پی یک عیش صد بهانه کند
هوش مصنوعی: زندگی را با شادی و خوشی بگذران و تلاش کن تا نام نیکویی برای خود به جا بگذاری، چون آدمهای باهوش به خاطر خوشیها و لذتها، هزار و یک دلیل و توجیه پیدا میکنند.
اگر چه عالم فانی نیریزد آن که ازو
برای تیر نظر عاقلی نشانه کند
هوش مصنوعی: اگرچه دنیا ناپایدار است، اما فردی که با عقل و دقت هدفی را در نظر دارد، به سوی آن میرود و حفظ میکند.
ز گوشه یی بهمه حال ناگزیر بود
که تا وظایف طاعات از آن روانه کند
هوش مصنوعی: از گوشهای، حالت اجتنابناپذیر بود که وظایف عبادت را از آن انجام دهد.
کسی که صحبت امن و کفایتی دارد
سعادت ابدب را طلب چرا نکند؟
هوش مصنوعی: کسی که در گفتگوهایش احساس اطمینان و کفایت دارد، چرا نباید به دنبال خوشبختی دائمی باشد؟
سرای خویشتن ار آدمی وطن سازد
ز شاخ سدره و طوبیش آستانه کند
هوش مصنوعی: اگر انسان خانه و زندگی خود را بر پایه خوب و درست بنا کند، میتواند آن را به مکانی مقدس و باشکوه تبدیل کند که درختهای بهشتی زینتبخش آن باشند.
اگر چه کار عمارت طریق دانش نیست
علی الخصوص کسی کاندرین زمانه مند
هوش مصنوعی: هرچند ساختن و سامان دادن به امور از دانش نیست، به ویژه برای کسی که در این زمانه فراموش شده است.
بود هر آینه نزدیک عاقلان معذور
کسی که از پی مسکن اساس خانه کند
هوش مصنوعی: هرگز در نزد عاقلان کسی مورد بخشش و عذر است که به دنبال جایی برای سکونت، پایه و اساس خانه را بنا کند.
که مرغ اگر چه توکّل کند به دانه و آب
بدست خود ز برای خود آشیانه کند
هوش مصنوعی: پرنده اگرچه به خدا توکل میکند، اما خود باید برای تأمین غذا و آب تلاش کند و آشیانهاش را بسازد.
