برگردان به زبان ساده
چنان دل کند، میباید ازین تنگآشیان باشی
که خود را در قفس دانی اگر در گلستان باشی
هوش مصنوعی: برای اینکه بتوانی از این محیط تنگ و بسته دل بکنی، باید شناختی از شرایط خود داشته باشی؛ حتی اگر در باغِ گل و سرسبزی باشی، باید آگاه باشی که ممکن است در قفسی محصور باشی.
دلا زین همرهان کارت به جایی میرسد آخر
که منتدار از همراهی ریگ روان باشی
هوش مصنوعی: ای دل، در نهایت همراهی با این همرهان، به جایی خواهی رسید که باید از همسفرانی که مانند شن روان هستند، سپاسگزاری کنی.
به ترک مقصد ار ممنون خود باشی از آن بهتر
که بهر کامیابی شرمسار آسمان باشی
هوش مصنوعی: اگر به خاطر ترک هدف و مقصد خود احساس خوبی داشته باشی، این بهتر از این است که بخواهی به خاطر رسیدن به موفقیت، از آسمان و دنیای بزرگ شرمسار باشی.
قباحتفهم باش و دعوی علم فلاطون کن
به است او عیب دیدن گر تو خود را عیبدان باشی
هوش مصنوعی: اگر درک نادرستی داری و خود را عالم میدانی، باید بدانی که اگر خودت را عیبدار میپنداری، نمیتوانی نقصهای دیگران را ببینی.
اگر در خاکساری کاملی، در صدر جا داری
چو نقش پا اگر چه خانهزاد آستان باشی
هوش مصنوعی: اگرچه زندگی humble و سادهای داشته باشی، اما اگر در جایگاهی عالی قرار گرفتهای، مانند جایی که رد پای کسی بر روی زمین باقی میماند، باز هم در پیشگاه خداوند اهمیت تو بیشتر از کسی که فقط به خاطر نسبش در آن مکان است، میباشد.
جهان را میتوان تسخیر کرد از تیغ استغنا
گلستان سربهسر از توست گر بیآشیان باشی
هوش مصنوعی: دنیا را میتوان با فقر و بینیازی فتح کرد، زیرا گلستان زندگی بهطور کامل از وجود توست اگر در آن زندگی نکنی.
به دل صد آرزو داری، به دوران سازگاری کن
چو گلچینی همان به کآشنای باغبان باشی
هوش مصنوعی: دل پر از آرزو داری، اما بهتر است با موقعیتها و شرایط سازگار شوی. مانند گلچینی که بهتر است به باغبان آشنا باشی و در کنار او باشی.
هنر دربار اگر داری مترس از کمخریداری
کسادی را به خود خوش کن به قیمت چون گران باشی
هوش مصنوعی: اگر در هنر خود مهارت داری، نگران این نباش که ممکن است کمتر از آنچه که لیاقتت است به تو بها دهند. سعی کن از وضعیت کسادی بازار راضی باشی؛ زیرا اگر محصولت کیفیت بالایی داشته باشد، ارزش بالایی خواهد داشت.
به فتوای قناعت روزه همت شود باطل
ز قوت کامی ار انگشت حسرت در دهان باشی
هوش مصنوعی: اگر به قناعت و کمخواهی برسی، روزه و تلاشهایت بیفایده خواهد بود، حتی اگر طعم لذت و کامیابی را بچشی و همیشه حسرت آن را در دلت داشته باشی.
نفاق دوستداران بین، که کس گر دشمن خود را
دعای بد کند، گوید به کام دوستان باشی
هوش مصنوعی: دوستداران یکدیگر در برابر دشمنان خود تظاهر به دوستی میکنند. اگر کسی بخواهد برای دشمن خود دعاهای بد کند، وانمود میکند که این دعاها در راستای خیر دوستانش و برای رضایت آنهاست.
کلیم آمد بهار از بادهات سرخوش چنان خواهم
که در صحن چمن افتاده چون برگ خزان باشی
هوش مصنوعی: یک روز بهار با خوشحالی از بادهی تو به سر آمده و من نیز میخواهم چنان حالم خوب باشد که حتی اگر در چمن بیافتم، مانند برگهای خزان احساس آرامش و زیبایی داشته باشم.
