برگردان به زبان ساده
یکسر مو نیست در زلف تو بیتاب و خمی
هر خم از جمعیت دلها سواد اعظمی
هوش مصنوعی: هیچ موئی در زلف تو نیست، اما هر حرکت و خم از آن، نشان‌دهنده‌ی تنش و تلاطم دل‌هاست که به صورت فراوان در کنار هم جمع شده‌اند.
می کنم درمان دل صد چاک را از سوز عشق
آتشست ار زخم مجمر دیده گاهی مرهمی
هوش مصنوعی: با عشق و سوزی که در دل دارم، به دنبال درمان دردهای مختلف قلبم هستم. اگر گاهی اشک‌هایم که مانند زخم‌های عمیق‌اند، به من تسکینی بدهند، احساس بهبودی می‌کنم.
همچو مرغان آشیان گم کرده ام از جستجو
در میان خلق می گردم که یابم آدمی
هوش مصنوعی: من مانند پرندگانی هستم که لانه خود را گم کرده‌اند و در میان مردم به دنبال یک آدم می‌گردم.
بار بر هر کس بقدر طاقت اومی نهند
گر گره در کار گل افتد چه باشد، شبنمی
هوش مصنوعی: بار هر کس به اندازه توانایی او گذاشته می‌شود. اگر در کار گل مشکل یا گره‌ای پیش بیاید، چه اشکالی دارد اگر تنها یک شبنم بیفتد؟
داغ حرمان آنقدر خواهم که در مرگ امید
زان گل خودرو توانم بست نخل ماتمی
هوش مصنوعی: من آنچنان در حسرت و اندوه غمگین هستم که حتی در مرگ امید، توانایی خود را برای وداع با آن گل وحشی از دست می‌دهم.
ایکه احوال دل غمدیده میپرسی که چیست
چیست حال یک هدف با تیر جور عالمی
هوش مصنوعی: اگر درباره‌ی حال و وضعیت دل غمگین من میپرسی، باید بگویم که حال من همچون حال کسی است که به هدفی با تیر انداخته است و این هدف، به قدری دشوار و پیچیده است که هر کسی نمی‌تواند آن را درک کند.
کیستم من پای تا سر نسخه ای از زلف او
تیره روزی، بیقرار، آشفته حالی، در همی
هوش مصنوعی: من کیستم؟ تمام وجودم نسخه‌ای از زلف اوست. در حالی که روزگارم تیره و تار است، بیقرار و آشفته‌ام.
روزگار سفله را بنگر که نتوان چشم داشت
کاستین بیمزد دست از دیده برچیند نمی
هوش مصنوعی: به روزگار پست و نکبتی نگاه کن که هیچ‌کس نمی‌تواند امیدی به تغییر آن داشته باشد. حتی فردی که در شرایط سختی قرار دارد، نمی‌تواند از نگرانی‌ها و دردسرهای خود فاصله بگیرد.
کس امانت دار سر عشق کم دیدم کلیم
راز عاشق جز فراموشی ندارد محرمی
هوش مصنوعی: من کسی را که در عشق به امانت‌داری وفادار باشد، ندیده‌ام. کلیم راز عاشق فقط فراموشی را به عنوان همدم خود دارد و هیچ کس را در این راز شریک نمی‌بیند.
