برگردان به زبان ساده
جان کاهدم چو حق سخن را ادا کنم
گر نقد جان دهند سخن را بها کنم
هوش مصنوعی: اگر بخواهم حق را قضاوت کنم، حتی اگر جانم را بدهند، ارزش این سخن را بالاتر از جان میدانم.
با عالمی مرا سر همخانگی کجاست
کو مرگ تا که خلوت راحت جدا کنم
هوش مصنوعی: با کسی که همراهی و همصحبتیاش برایم ارزشمند باشد، کجاست؟ تا وقتی مرگ را مییابم، میخواهم راحتی و تنهایی خود را از هم جدا کنم.
چندانکه جای در دل آتش کند سپند
خواهم که جا بخاطر آن بیوفا کنم
هوش مصنوعی: به اندازهای که چوبی (سپند) در دل آتش میسوزد، من هم آمادگی دارم به خاطر آن دلباخته و بیوفا، تحمل کنم و جان به خطر بیندازم.
سرگشتگی عجب بمیانم گرفته است
دلدار در کنارم و رو در قفا کنم
هوش مصنوعی: عشقم به شدت مرا گیج و سردرگم کرده است، در حالی که معشوقم در کنارم است و من به فکر او هستم.
از گریه دیده رفته زدست و بدست نیست
غیر از غبار خاطر تا توتیا کنم
هوش مصنوعی: چشمانم از اشک خالی شده و هیچ چیزی جز غبار احساسات و یادها در دستم نیست تا به یاد تو درآورم.
یک بزم را ببوی سخن مست می کنم
چون شیشه هر کجا که سر حرف وا کنم
هوش مصنوعی: هر بار که به گفت و گو مشغول میشوم، حال و هوای شاد و سرمستی پیدا میکنم، مانند شیشهای که در هر نقطه که باز شود، از آن سر و صدا و شور و نشاط به گوش میرسد.
سامان خونفشانی روز و شبم نماند
دیگر باشک شام چو شمع اکتفا کنم
هوش مصنوعی: ترتیب و نظم خونریزی عواطف و احساسات من در طول روز و شب دیگر وجود ندارد. همانطور که شمع به نور محدود خود در طول شب بسنده میکند، من هم به همین وضع راضیام.
داروی یأس با همه دردی موافقست
زین یک دوا هزار مرض را دوا کنم
هوش مصنوعی: ناباوری و ناامیدی به تمامی دردها پاسخ میدهد و از این طریق میتوان با یک دارو به درمان هزاران مشکل پرداخت.
تن را چو در لباس قناعت بپرورم
همچون غرابه پیرهن از بوریا کنم
هوش مصنوعی: اگر بدنم را در پوشش قناعت پرورش دهم، مانند یک کیف که از نی بافته شده، میتوانم لباس از بوریا بسازم.
گر هجو نیست در سخن من زعجر نیست
حیف آیدم که زهر در آب بقا کنم
هوش مصنوعی: اگر در سخنان من انتقادی وجود ندارد، پس جای نگرانی نیست و نباید افسوس بخورم که به زندگیام زهر بیفزایم.
تنبیه منکران سخن می توان کلیم
گر اژدهای خانه بآنها رها کنم
هوش مصنوعی: اگر بخواهم کسانی را که به سخن من اعتنا نمیکنند، تنبیه کنم، کافی است که اژدهایی که در خانه دارم را بر آنها رها سازم.