برگردان به زبان ساده
هنرم را ثمری چرخ جفا کار نداد
دیده قدرشناسی بخریدار نداد
هوش مصنوعی: زحمات و تلاش‌های من به نتیجه‌ای نرسید و کسی که ارزش کارم را بداند، پیدا نشد.
تا امیدت نشود یأس براحت نرسی
این نهالیست که تا خشک نشد بار نداد
هوش مصنوعی: تا زمانی که به ناامیدی نرسی، نمی‌توانی به آرامش برسی. این همانند نهالی است که تا زمانی که خشک نشده، میوه‌ای نمی‌دهد.
شمع را بنگر و داد و دهش دهر ببین
هر که را داد زبان قوت گفتار نداد
هوش مصنوعی: به شمع نگاه کن و ببین که در چه حالتی می‌سوزد و نور می‌دهد. در دنیای امروز، هر کسی که به دیگران چیزی می‌دهد، به معنای واقعی قدرت بیان و سخنوری ندارد.
صحبتی نیست که آخر اثرش گل نکند
خنده را غیر گل زخم بسوفار نداد
هوش مصنوعی: هیچ گفتگویی نیست که در نهایت، شادی و زیبایی نیاورد. غیر از گل، زخم نمی‌تواند احساس خوشحالی را به ارمغان آورد.
سالک راه حق از ترک علایق دیده است
آنقدر نفع که پرهیز به بیمار نداد
هوش مصنوعی: کسی که در مسیر حقیقت قدم برمی‌دارد، به خاطر ترک محبت‌ها و وابستگی‌ها، بهره‌ای از شناخت و آگاهی یافته که این مزایا حتی به کسی که بیمار است و به دارو نیاز دارد، نمی‌تواند کمک کند.
هر که پیوند تعلق ز بد و نیک بردی
کاه در خانه او پشت بدیوار نداد
هوش مصنوعی: هر کسی که وابستگی‌های بد و خوب را رها کند، در خانه‌اش هیچ بدی دیده نخواهد شد.
تا ندامت بکفم چون صدف انگشت نهشت
بخت بد کار مرا عقده دشوار نداد
هوش مصنوعی: من همچون صدفی در دستانت در انتظار ندامت هستم، اما بخت بد به من مشکلاتی دشوار بخشیده است که نتوانسته‌ام آن‌ها را حل کنم.
نشئه باده نیابد ز سرش راه عروج
آن قدح نوش که دستار بخمار نداد
هوش مصنوعی: کسی که تحت تأثیر نوشیدنی قرار می‌گیرد، قادر به پرواز و اوج‌گیری نیست؛ زیرا آن پیاله‌ای که نوشیده است، او را در حالتی غفلت و خمار نگه می‌دارد.
وای بر حال عزیزان که درین قحط تمیز
هیچکس خار بهای گل بیخار نداد
هوش مصنوعی: ای وای به حال عزیزان که در این دوران کمبود و سختی، هیچکس ارزش گل‌های بدون خار را نداد.
دهر کامت ندهد مفت که امید گلاب
تا نیامد بمیان آب بگلزار نداد
هوش مصنوعی: دنیا به تو چیزی رایگان نمی‌دهد و تنها امید به خوشبختی و زیبایی بدون تلاش و کوشش ممکن نیست. تا زمانی که نتوانی در زمین شادابی و زیبایی را تجربه کنی، نمی‌توانی از آن لذت ببری.
تا نداد آب باین مزرعه از گریه کلیم
شعله سرسبز نگردید و شرر بار نداد
هوش مصنوعی: تا زمانی که آب به این مزرعه نرسید، گیاهان سبز نشدند و آتش شعله ور نشد.
