برگردان به زبان ساده
هر آنکه داد مرا عمر او دهد روزی
چو او گذشت به روزم دهد به نوروزی
هوش مصنوعی: هر کسی که به من عمر و زندگی میدهد، روزی هم به من میدهد. وقتی او از زندگیام بگذرد، روزهای من را هم به مناسبت نوروز میدهد.
به حکم ایزد بی چون بود همه بد و نیک
ز بخت خویش ندانیم دور بهروزی
هوش مصنوعی: به فرمان خداوند، همه چیز چه خوب و چه بد، به تقدیر و سرنوشتی که خود ما نمیدانیم، بستگی دارد. ما نمیدانیم که چه زمان و چگونه خوشبختی به سراغمان میآید.
ز سنگ خاره که آورد لعل چون آتش
هم او نهاد به فیرزوه رنگ فیروزی
هوش مصنوعی: از سنگی سخت و تیره، قطعهای گوهر مانند که شبیه آتش میدرخشد به وجود آمده و همان سنگ به رنگ زرد پررنگی تبدیل شده است.
که خانه ی عسلی ساخت در دل زنبور
که داد موم عسل را چنین شب افروزی
هوش مصنوعی: زنبور عسل در دل خود خانهای میسازد و موم عسل را تولید میکند که این کارش باعث میشود شبها نورانی و زیباتر شوند.
ز باد صبح گذشتهست شمع جمع فلک
که درنهاد به شمع اینچنین جگرسوزی
هوش مصنوعی: باد صبح از کنار شمع آسمان گذر کرده است و شمع، به خاطر شدت احساساتش، دلی آتشین و سوزان را در درون خود دارد.
دلا چرا تو غم رزق میخوری به جهان
ببین که در دل خاکست مور را روزی
هوش مصنوعی: ای دل، چرا نگران رزق و روزی خود هستی؟ به جهان نگاه کن که حتی در دل خاک، مور هم روزی خود را مییابد.
غم جهان مخور ای دل که عمر بر بادست
به دل چرا بجز از بار غم نیندوزی
هوش مصنوعی: ای دل، نگران غمهای دنیا نباش، زیرا عمر انسان به سرعت میگذرد. چرا باید دل خود را فقط با بار غم سنگین کنی؟
چه اعتماد به چرخ فلک توان کردن
که کار چرخ نباشد بجز کله دوزی
هوش مصنوعی: این عبارت به نوعی به عدم اعتماد به سرنوشت و تقدیر اشاره دارد. شاعر میگوید که نباید به سرنوشت تکیه کرد، زیرا چرخ زمان به خودی خود فقط کارهایی سطحی و موقتی انجام میدهد و هیچ چیز دایمی یا قابل اعتماد در آن وجود ندارد. در واقع، به جای تکیه بر سرنوشت، بهتر است بر روی تلاش و زحمت شخصی تأکید شود.
