برگردان به زبان ساده
ای به بالا سرو نازی ای به رخ همچون سمن
عاشقان مشتاقت از جان میل کن سوی چمن
هوش مصنوعی: ای سرو زیبای بلند و خوشصورت، ای چهرهات مانند گل سمن، عاشقانت را، که برای تو جان میدهند، به سمت باغ روانه کن و دلباختهات کن.
تا فرو ریزد گل از بار از احیای روی تو
تا نشیند از خجالت سرو بر خاک دمن
هوش مصنوعی: تا زمانی که گل به زمین بیفتد، به خاطر احیای چهره تو، سرو از شرم بر خاک دمن خواهد نشست.
گر به بستان بگذری یک دم به طرف جویبار
از حیای قدّت افتد لرزه اندر نارون
هوش مصنوعی: اگر که به باغ بروی و یک لحظه به سمت جویبار نگاه کنی، از خشمت و زیبایی قد و قامتت، درخت نارون هم به لرزه در میآید.
نرگس ار چشم تو بیند سر به بالا کی کند
گر دهانت باز بیند غنچه نگشاید دهن
هوش مصنوعی: چشمان تو مانند نرگس هستند، اما اگر نرگس به بالا نگاه کند، چه زمانی میتواند سرش را بالا بگیرد؟ اگر دهان تو باز باشد، غنچه هرگز باز نمیشود.
گر بنفشه زلف شبرنگ تو را بیند عجب
گر نبوسد از ادب او خاک پایت را چو من
هوش مصنوعی: اگر بنفشه، زلف مشکی تو را ببیند، تعجب میکند اگر بخاطر ادب خودش، خاک پای تو را نبوسد، همانطور که من این کار را میکنم.
لاله را گر یک نظر افتد به رنگت نشکفد
وز خجالت عارضت از بر فرو ریزد سمن
هوش مصنوعی: اگر لالهای یک بار به رنگ تو نگاه کند، دیگر نمیتواند شکوفا شود و از شرم چهره زیبایت، گل سمن از روی زمین فرو میافتد.
غمزهٔ سرمست اگر بر هم زنی با زلف و خال
بی شک ای جان در سپاه زنگبار افتد شکن
هوش مصنوعی: اگر به طور تصادفی چشمکی بزنی، با زلف و خال زیبایت، بیتردید جانم را در دنیای عشق به زحمت میاندازد و به حالت حیرتانگیزی میکشاند.
دیدهٔ یعقوبِ نابینا شود بینا یقین
گر صبا آرد نسیمی سوی او از پیرهن
هوش مصنوعی: اگر نسیمی از جانب صبا به یعقوب بیفتد، هرچند که او بینا نیست، دوباره میتواند بیناییاش را به دست آورد.
بی رُخت چشمم نمیبیند جهان بازآی زود
روشنای دیدهٔ ما شمع جمع انجمن
هوش مصنوعی: چشمم بدون حضور تو قادر به دیدن جهان نیست، پس زود برگرد و روشنی بخش چشمان ما باش، مانند شمعی که جمعیت را روشن میکند.
گر بشیر از مصر آید سوی کنعان بی خبر
گلشن فردوس گردد زان خبر بیتالحزن
هوش مصنوعی: اگر بشارتی از مصر به کنعان برسد، بیخبر از آن، باغ بهشت از این خبر غمگین خواهد شد.
سرو قدّش را بگفتم سر مکش از ما ولی
با وجود قامتش از ما نمیآید سخن
هوش مصنوعی: قد بلند او را توصیف کردهام و گفتهام که نباید سرش را از ما دور کند، اما با وجود زیبایی و قامتش، سخن گفتن از او برای ما ممکن نیست.
گر به خاکم بگذری با مهر با ما یک زمان
از دل خاکم بیابی بوی مهر خویشتن
هوش مصنوعی: اگر از روی من بگذری و با عشق به من نگاهی کنی، در دل خاک من بوی مهر و محبت خود را خواهی یافت.
چشم مستت را بگو رحمی بکن بر عاشقان
در جهان تا کی شود زان فتنهها خون ریختن
هوش مصنوعی: به چشمان زیبای تو بگو که بر عاشقان رحمی کند، تا کی باید در این دنیا بخاطر این مشکلات و فتنهها خون بریزیم؟