برگردان به زبان ساده
مه من تنگتر از پسته خندان دهان دارد
مسلم چشمه آب بقا زیر زبان دارد
هوش مصنوعی: ماه من به اندازه‌ی یک پسته کوچک و جمع و جور است، اما با این حال، لبخندش جاذبه‌ای خاص دارد. مسلمان مانند چشمه‌ای از آب بقا، رازهای زندگی را در دل خود دارد.
همه سوداست، در باطن قمار عشق و جانبازی
ولی در قید جان بودن در این بازی زیان دارد
هوش مصنوعی: در عمیق‌ترین لایه‌های عشق و فداکاری، همه چیز به نفع و سود می‌رسد، اما اگر در این مسابقه به جان خود وابسته باشی، در واقع متضرر خواهی شد.
ببین داغ جبین زاهد خودبین وین سحریست
میان جمع حیوانات این حیوان نشان دارد
هوش مصنوعی: ببین زاهد خودبین که چطور دچار عذاب و رنج است و این حالتی است که در میان جمعی از موجودات دیگر نمایان شده است. این نشان‌دهنده‌ی نوعی حیوانیت در اوست.
مگر آن نوگل زیبا شکفت از گلشن وحدت
که هر بلبل در این گلزار فریاد و فغان دارد
هوش مصنوعی: آیا ممکن است آن گل نازنین از باغ مشترک شکوفا شده باشد که هر پرنده‌ای در این باغ سر و صدا و ناله می‌کند؟
بسان مرغ بسمل جان طپد در خاک و خون لیکن
به قاف قرب سیمرغ دل من آشیان دارد
هوش مصنوعی: مانند پرنده‌ای که از شدت درد و زخم در خاک و خون می‌جنبید، اما دل من در جایی دورتر، در قاف قرب سیمرغ آرام و راحت دارد.
به چشم یار گفتم چیست باعث فتنه را گفتا
هزاران فتنه از این صعبتر آخر زمان دارد
هوش مصنوعی: به محبوبم گفتم علت این همه آشفتگی و مشکل چیست؟ او پاسخ داد که در آخر زمان، فتنه‌ها و مصیبت‌های بسیار سخت‌تری از این وجود دارد.
تو ای زیبا جوان میدان غنیمت پند پیران را
که پیری هست در عالم که عالم را جوان دارد
هوش مصنوعی: ای جوان زیبا، از تجربه‌های کهنه‌کاران بهره ببر، زیرا هنوز در دنیا کسی وجود دارد که با وجود پیری، روح جوانی دارد.
نیستان حقیقت را نئی چون من نمی روید
ولی در، بند، بندم آتش سوزان مکان دارد
هوش مصنوعی: نیستان در واقع به معنای بقاء و زندگی نیست، چرا که مانند من در اینجا وجود ندارد. اما درون من، آتش سوزانی وجود دارد که در بند و زنجیر است و همچنان به شدت می‌سوزد.
چرا پروانه چون بلبل ز سوز دل نمی تابد
مگر ز اغیار جور یار را چون من نهان دارد
هوش مصنوعی: چرا پروانه مانند بلبل از روی دل سوخته‌اش نمی‌تابد، مگر اینکه از بی‌عدالتی معشوقش رنج می‌برد؟ چرا او مانند من احساس خود را پنهان می‌کند؟
چو «حاجب » از چه ای مرغ سحر آه و فغان داری
مگر صیاد بی پروا، به دامت قصد جان دارد
هوش مصنوعی: وقتی «حاجب» می‌گوید، ای مرغ سحر، چرا ناله و فریاد می‌کنی؟ آیا نمی‌دانی که صیاد بی‌پروا قصد جانت را دارد و به دام تو نزدیک شده است؟
