برگردان به زبان ساده
امشب بخواب ناز مگر رفته این خروس؟
تا کی به درد و غم کنم امشب کنار وبوس؟
هوش مصنوعی: امشب خوب بخواب، نکند اینکه این خروس بیدار شده باشد؟ تا کی باید در کنار وبوس با درد و غم بگذرانم؟
نوبت زن زمانه بخواب است یا خمار؟
یا نای برشکسته و یا بر دریده کوس؟
هوش مصنوعی: آیا زمانه به خواب رفته یا در حال مستی است؟ آیا صدای ساز شکستهای مینوازد یا صدای کوسی که در حال ترکیدن است به گوش میرسد؟
تا سندروس بر شبه افشاند چرخ ریخت
بیچاره اشکم از دو رخ همچو سندروس
هوش مصنوعی: چرخ (سرنوشت) به من غم و اندوه زیادی داده و اشکهای من مانند روغن خوشبو و خوش رنگ است که از دو گونهام میریزد.
ای صبح صادقاز افق غیب کن طلوع
تا نگذرد خدنگ تهمتن بر اشکبوس
هوش مصنوعی: ای صبحی که با صداقت و روشنیات میآیی، از دوردستها و افق ناشناخته برآیید، تا خدنگ تهمتن (رستم) بر اشکبوس نگذرد.
امروز، بر، دریچه صبح است پیک صلح
در، روم و هندوچین و فرنگ و پروس و روس
هوش مصنوعی: امروز، صبحی نو شروع شده است و پیام صلح به سرزمینهای مختلفی همچون روم، هندوچین، فرنگ، پروس و روس رسیده است.
صبح است صبح، ساقی شب زنده دار خیز
می ده مخواه عمر گرانمایه برفسوس
هوش مصنوعی: صبح شده است، ای ساقی! به پا خیز و بیدار شو. نگذار عمر ارزشمند تو به شادی و خوشی شبهای گذشته سپری شود.
کام کسی نداد عروس جهان و ما
برداشتیم مهر بکارت از این عروس
هوش مصنوعی: هیچ کس نتوانست از زیباییهای جهان بهرهمند شود، اما ما شانس بهرهبرداری از اولین لذتها را از این زیباییها داشتهایم.
ما ملک جم به یک تن تنها گرفته ایم
بی سعی زال و رستم و گودزر و گیو، و طوس
هوش مصنوعی: ما با وجود یک نفر به جای قوت و تلاش پهلوانان بزرگ ایرانی همچون زال، رستم، گودرز، گیو و طوس، به قدرت و عظمت حکمرانی جمشید دست پیدا کردیم.
رو، قدر وقت دان و غنیمت شمار عمر
بگذر ز چرخ سفله و دوران چاپلوس
هوش مصنوعی: به ارزش زمان پی ببر و عمر خود را گرانبها بدان. از چرخ زندگی و دوران افرادی که فقط به دنبال منافع خود هستند، فاصله بگیر.
«حاجب » بر آن سرم که به چوگان راستی
بس گوی عاج گیرم از این چرخ آبنوس
هوش مصنوعی: من در تلاش هستم که به حقیقت برسم و مانند بازیکن چوگان، سعی میکنم که از این دنیا و چرخ زندگی، پیروزی را به دست آورم.