برگردان به زبان ساده
مستانه بسر میکده را در زده ای باز
وز باده معنی دو سه ساغر زده ای باز
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که تو با حالتی شاد و سرمست به میکده آمدهای و در آنجا دوباره باده نوشیدهای و حال و هوای جدیدی را تجربه کردهای.
درپای خم افتاده ای از تاب می ناب
یا خیمه بسر چشمه کوثر زده ای باز
هوش مصنوعی: در حالتی به سر میبری که در اثر نشاط و شوق، به زمین افتادهای، یا شاید در سایهٔ چادر کنار چشمهٔ کوثر نشستهای و آرامش میکنی.
از خاک و ز خشت است گرت بستر و بالش
پا بر سرمه تکیه بر اختر زده ای باز
هوش مصنوعی: اگر بستر و بالش تو از خاک و آجر ساخته شده است، پس تکیهگاه تو باید بر ستارهها باشد و نه بر چیزهای ناچیز.
از باده تلخ کهنی بوسه شیرین
راه دل رندان قلندر زده ای باز
هوش مصنوعی: از شراب تلخ قدیمی، بوسهای شیرین گرفتهاید که مسیر دل رندان و آزادگان را روشن کرده است.
شد چهره چون سیم من از عشق رخت زرد
از سیم عجب سکه ای از زر، زده ای باز
هوش مصنوعی: چهرهام به خاطر عشق، مانند نقره سفید شده و رنگ رخم زرد است. تو سکهای از طلا را دوباره نشان دادهای که شگفتانگیز است.
بر قصد که ناهید وش ، ای معنیِ برجیس،
بهرام صفت دست به خنجر زده ای باز
هوش مصنوعی: برنامهریزی شدهای که زیبایی ناهید را در نظر داری، ای معنی درخشان و همچون بهرام، با خنجر در دست آمادهبهعمل هستی.
ای بلبل گل طوطی شکر که همی طعن
بر بلبل و گل طوطی و شکر زده ای باز
هوش مصنوعی: ای بلبل! تو که به گل و طوطی و شکر طعنه میزنی، دوباره به خودت نگاه کن.
روح القدس از فخر پناهنده شد امروز
در سایه هر پر که به مغفر زده ای باز
هوش مصنوعی: امروز روح قدسی که به فخر و عظمت پناه برده بود، در سایه هر پر که بر سر نهادهای، دور شده است.
خورشید چو مه کسب کند نور، ز رویت
با آن در و گوهر که بر افسر زده ای باز
هوش مصنوعی: هرگاه خورشید نور خود را از تو بگیرد، تو با زیباییهایی که بر سرت نهادهای، بر آن میافزی.
جنگ و جدل از نیت تو صلح و صفا شد
زآن سکه که در کشور و لشگر زده ای باز
هوش مصنوعی: جنگ و درگیری به خاطر نیات نیک تو و خواستههای صلحآمیز حل و فصل شده است، زیرا تو به گونهای همگان را تحت تأثیر قرار دادهای که تأثیر آن مانند سکهای است که در جامعه و میان سپاهیان توزیع شده است.
جان و دل عشاق چو کبک است وکبوتر
شهباز که بر کبک و کبوتر زده ای باز
هوش مصنوعی: عشق و احساسات عاشقان مانند کبک و کبوتر است؛ موجوداتی خوشحال و معصوم که تحت تأثیر قدرت و جذبهای بزرگ قرار دارند. در واقع، نیرویی قوی آنها را تحت فشار قرار داده و ممکن است به آنها آسیب برساند.
از جیش ثعالب چه غم استی که بقدرت
تنها به دو صد بیشه غضنفر زده ای باز
هوش مصنوعی: چرا نگران فضلهی روباه باشی، وقتی که با قدرتت تنها در دوصد جنگل میتوانی شیر را از پا درآوری؟
«حاجب » علم صلح برافراز تو در جنگ
خیر است وجود تو که بر شر زده ای باز
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که دانش و آگاهی تو در زمینه صلح، در زمان جنگ به نفع توست و وجود تو که بر شر و بدی تأثیر گذاشته، میتواند به خوبی کارآمد باشد.
