برگردان به زبان ساده
جهان جای آرام و راحت ندارد
بجز محنت و رنج و زحمت ندارد
هوش مصنوعی: این دنیا مکانی نیست که در آن آرامش و راحتی واقعی وجود داشته باشد و تنها پر از درد، رنج و سختی است.
به دنیا مبندی دل ار عاقل استی
که این دهر جز زجر و ذلت ندارد
هوش مصنوعی: اگر عاقل هستی، دل خود را به دنیا وابسته نکن، زیرا این دنیا چیزی جز سختی و ذلت برای تو به ارمغان نخواهد آورد.
به نعمت مشو غره منعم که نعمت
ثمر در جهان غیر نقمت ندارد
هوش مصنوعی: به خاطر نعمتها فریفتهی کسی نشو که این نعمتها در دنیا جز عذاب و سختی میوهای ندارند.
عزیز خدا هست آن کس به باطن
که در ظاهر او ملک و دولت ندارد
هوش مصنوعی: إنسانی که در باطن و وجودش ارزش و مقام واقعی دارد، حتی اگر در ظاهر و ظاهر زندگیاش مال و ثروت زیادی نداشته باشد، نزد خدا عزیز و محترم است.
اگر اهل حقی و معصوم و پاکی
بزن قید آن زن که عصمت ندارد
هوش مصنوعی: اگر انسان راستین و پاکدامنی هستی، بهتر است که از ارتباط با زنی که عفت و پاکی ندارد، احتراز کنی.
بود دشمن مرد آن زن که لطفش
به غیر است و با شوی الفت ندارد
هوش مصنوعی: زنی که محبتش به دیگران است و با شوهرش رابطه خوبی ندارد، دشمن مردش محسوب میشود.
شود مرد را قدر عالی ز همت
نه مرد است آن کس که همت ندارد
هوش مصنوعی: انسانهای بزرگ به خاطر تلاش و عزم راسخشان به ارزش و مقام میرسند، اما کسی که تلاش و اراده ندارد، نمیتواند به چیزی دست یابد.
ز درویش شد صلح کل جنگ مطلق
که گوید که درویش قدرت ندارد
هوش مصنوعی: در اینجا به تضادی اشاره شده است میان صلح و جنگ، که درویش، که نماینده انسانهای ساده و بیریا است، در اصل در شرایطی قرار دارد که میتواند به صلح دست یابد. اما برخی افراد با نادیده گرفتن یا تحقیر درویش، معتقدند که او نمیتواند قدرتی داشته باشد، در حالی که پیام این بیت نشان میدهد که درویش به نوعی میتواند بر جنگهای داخلی و تضادها غلبه کند و صلح را برقرار سازد.
مخواه از مخنث کفی آب هرگز
مخور نان آن کس که غیرت ندارد
هوش مصنوعی: از شخصی که هویت واضحی ندارد، چیزی نخواه و نخور؛ زیرا نان کسی را بخور که غیرت و شرف دارد.
طبیبی نخواهد دوائی نجوید
کسی کو به جان عیب و علت ندارد
هوش مصنوعی: کسی که در بدنش عیب و بیماری وجود ندارد، نیازی به پزشک و دارو نخواهد داشت.
مده پند گر عاقل هستی به جاهل
که جاهل بجز جهل و غفلت ندارد
هوش مصنوعی: اگر عاقل هستی، به نادان نصیحت نکن، چون نادان فقط در جهل و غفلت زندگی میکند و چیزی از فهم و دانش ندارد.
خرد گوهری گوهرت را به قیمت
خزف نزد کس قدر و قیمت ندارد
هوش مصنوعی: عقل و دانایی مانند یک گوهر با ارزش است و هیچ کس نباید آن را به بهای کم و ناچیزی بیافریند یا بفروشد. دانش و خرد ارزش واقعی خود را دارند و نباید به چیزهای بیارزش تشبیه شوند.
نخواهد اگر منکر ابیات ما را
سلامت نخواهد سعادت ندارد
هوش مصنوعی: اگر کسی به شعرهای ما بیاعتنایی کند، به آرامش نخواهد رسید و سعادت را نیز نخواهد یافت.
ز «حاجب » زر و سم هرگز نبینی
که گنجی به از کنج عزلت ندارد
هوش مصنوعی: هرگز نخواهی دید که از طلا و سم چیزی بهتر از گوشهای دور افتاده و دور از هیاهو باشد.
