شمارهٔ ۱۱۲

میرزا حبیب خراسانی » دیوان اشعار » بخش دو » غزلیات » شمارهٔ ۱۱۲

شیخناشب تا سحر مست و خراب از باده بود

در خرابات مغان مست و خراب افتاده بود

با حریفان دغل نرد و قمار و جام می

کرده بود و برده بود و خورده بود و داده بود

شیخنا را با نگاری ساده کار افتاد دوش

ساده کار افتاده بود و شیخ مطلق ساده بود

چون سبوقی کرده و می خورده بر پهلوی خویش

خفته و خشت سر خم زیر سر بنهاده بود

شیخنا بیچاره در این کار تقصیری نداشت

ساده بود و باده بود و بزم عیش آماده بود

بنگ خورد و چنک زد افیون کشید و می چشید

شیخنا از قید هستی ساعتی آزاده بود

نیست بود و هست شد، هشیار بود و مست شد

شیخنا از نو مگر دیشب ز مادر زاده بود

در برش ساده، بلب باده، ز پا افتاده مست

بیخود و عریان تنش از خرقه و لباده بود

دیدمش با آنکه چون من باخت دیشب قافیه

پشت خم در صبحدم چون دال بر سجاده بود

برگردان به زبان ساده

شیخناشب تا سحر مست و خراب از باده بود

در خرابات مغان مست و خراب افتاده بود

هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به حال و هوای شیخی است که تا صبح در حال سرمستی و شیدایی از شراب بوده و در میان مجالس عیاشی و خوش‌گذرانی غرق شده است. او در آن فضا به حالتی مست و پریشان فرو رفته است.

با حریفان دغل نرد و قمار و جام می

کرده بود و برده بود و خورده بود و داده بود

هوش مصنوعی: او با رقبای فریبکار در بازی و قمار مشغول بود، و در این میان هم پیروز شده بود و هم نوشیدنی می‌خورده و هم به دیگران داده بود.

شیخنا را با نگاری ساده کار افتاد دوش

ساده کار افتاده بود و شیخ مطلق ساده بود

هوش مصنوعی: دیشب شیخ ما با دختری بی‌ادعا و بی‌پیرایه دچار ماجرایی شد. در حالی که آن دختر در وضعیت ساده‌ای قرار داشت، شیخ هم به کلی بی‌تظاهر و ساده به نظر می‌رسید.

چون سبوقی کرده و می خورده بر پهلوی خویش

خفته و خشت سر خم زیر سر بنهاده بود

هوش مصنوعی: او به حالت خوابیده بر روی پهلوی خود، مثل یک انسان سرخوش و شاداب، بر روی یک تکه خشت که زیر سرش قرار دارد، استراحت می‌کند.

شیخنا بیچاره در این کار تقصیری نداشت

ساده بود و باده بود و بزم عیش آماده بود

هوش مصنوعی: شیخ ما در این کار بیچاره بود و تقصیری نداشت؛ او انسان ساده‌ای بود و در میان شراب و شادی‌های زندگی غرق شده بود.

بنگ خورد و چنک زد افیون کشید و می چشید

شیخنا از قید هستی ساعتی آزاده بود

هوش مصنوعی: شیخ در حال نوشیدن شراب و مصرف افیون بود و در این لحظه از قید و بندهای زندگی آزاد شده و لحظه‌ای بی‌خیال و رها به سر می‌برد.

نیست بود و هست شد، هشیار بود و مست شد

شیخنا از نو مگر دیشب ز مادر زاده بود

هوش مصنوعی: هیچ وجودی وجود نداشت و ناگهان به وجود آمد. شیخ با هوشیاری مست شد، مگر اینکه او دیشب دوباره به دنیا آمده باشد.

در برش ساده، بلب باده، ز پا افتاده مست

بیخود و عریان تنش از خرقه و لباده بود

هوش مصنوعی: در این تصویر، فردی را می‌بینیم که در فضایی ساده و بی‌پیرایه نشسته است. او که تحت تأثیر باده مست و بی‌خبر از حال خود است، لباس‌هایش را به کلی کنار گذاشته و به حالتی عریان در آمده است. حالت او نشان‌دهنده بی‌خیالی و رهایی از قید و بندهای دنیوی است.

دیدمش با آنکه چون من باخت دیشب قافیه

پشت خم در صبحدم چون دال بر سجاده بود

هوش مصنوعی: او را دیدم که در صبح، همان‌طور که من دیشب در رقابت شکست خوردم، مثل دالی بر سجاده نشسته بود و در حالتی غمناک و خسارت‌بار به نظر می‌رسید.

شمارهٔ ۱۱۲

اطلاعات

برگردان به زبان ساده