برگردان به زبان ساده
تیغ از نیام بیهده بیرون نکرده کس
ما را به هیچ کشته و ممنون نکرده کس
هوش مصنوعی: هیچکس بیدلیل و بدون انگیزه، شمشیرش را از غلاف بیرون نمیآورد، هیچکس نیز ما را به خاطر هیچ چیزی کشته و متشکر نکرده است.
فرصت ز دست رفته و حسرت فشرده پای
کار از دوا گذشته و افسون نکرده کس
هوش مصنوعی: زمانی که فرصتها از بین میروند و انسان حسرت آنها را بر دل مینهد، تلاش و کوششهایش نیز بیفایده میشود و هیچ کسی نمیتواند او را از این حال نجات دهد.
داغم ز عاشقان که ستمهای دوست را
نسبت به مهربانی گردون نکرده کس
هوش مصنوعی: من از درد و رنجی که عاشقان به خاطر ستمهای دوست متحمل شدهاند، آزردهام؛ زیرا کسی مهر و محبت آسمانی را با این ستمها مقایسه نکرده است.
یا پیش از این بلای جگرتشنگی نبود
یا چون من التفات به جیحون نکرده کس
هوش مصنوعی: یا قبل از من هیچکس به درد تشنگی دچار نبوده، یا اگر بوده، کسی به زیبایی و عظمت جیحون توجه نکرده است.
یارب به زاهدان چه دهی خلد رایگان؟
جور بتان ندیده و دل خون نکرده کس
هوش مصنوعی: ای خدا، به زاهدان چه پاداشی میدهی وقتی که در بهشت به راحتی به آنها دسترسی پیدا میکنند؟ زیرا کسی که از ظلم معشوقان آزار ندیده و دلش خون نشده، چه ارزشی دارد؟
جان دادن و به کام رسیدن ز ما ولی
آه از بهای بوسه که افزون نکرده کس
هوش مصنوعی: زندگی و سرسپردگی ما باعث میشود که به آرزوهایمان برسیم، اما افسوس که هیچکس ارزش و بهای عشق و محبت را نمیداند و به آن افزوده نمیشود.
شرمنده دلیم و رضاجوی قاتلیم
ما چون کنیم چاره خود چون نکرده کس؟
هوش مصنوعی: ما از اینکه دلمان راضی نیست، شرمندهایم و خود را مانند قاتلانی میدانیم که نمیدانند چگونه مشکل خود را حل کنند، چون هیچکس تاکنون درباره این موضوع چارهای نیندیشیده است.
پیچد به خود ز وحشت من پیش بین من
تشبیه من هنوز به مجنون نکرده کس
هوش مصنوعی: از ترس من، به خود میپیچد و هیچکس هنوز به من نمیگوید که مشابه مجنون هستم.
گیرد مرا به پرسش بیرنگی سرشک
گویی حساب اشک جگرگون نکرده کس
هوش مصنوعی: اگر کسی از من بپرسد که چه بر سر قلب من آمده و چرا اینقدر غمگین و گریانم، میگویم که هیچکس نمیتواند عمق درد و اندوه من را درک کند.
غالب ز حسرتی چه سرایی که در غزل
چون او تلاش معنی و مضمون نکرده کس
هوش مصنوعی: در این دنیا، چه خانهی دلانگیزی ساختهام با حسرت، چرا که در شعر و غزل، کسی به اندازهی او برای تلاش در معنا و مفهوم تلاش نکرده است.