برگردان به زبان ساده
من نمیگویم که عاقل باش یا دیوانه باش
گر به جانان آشنایی از جهان بیگانه باش
هوش مصنوعی: من نمیگویم که باید عاقل باشی یا دیوانه؛ اگر با محبوبت آشنا هستی، از دیگران و دنیا دوری کن.
گر سرِ مقصود داری مو به مو جوینده شو
ور وصالِ گنج خواهی سر به سر ویرانه باش
هوش مصنوعی: اگر قصد رسیدن به هدفی را داری، باید با دقت و کاملاً پیگیر باشی. اما اگر در جستجوی گنجی و وصالی هستی، باید با تمام وجود و در دل ویرانیها حاضر شوی.
گر ز تیرِ غمزه خونت ریخت ساقی دم مزن
ور به جای باده زهرت داد در شکرانه باش
هوش مصنوعی: اگر به خاطر زیبایی و تیر غمزهات خونت ریخته شد، دیگر دم نزن. و اگر بهجای شراب، زهر به تو دادند، با شادی و شکرگزاری بپذیر.
چون قدح از دستِ مستان میخوری مستانه خور
چون قدم در خیلِ مردان میزنی مردانه باش
هوش مصنوعی: وقتی که از دست کسانی که سرخوش و شاداب هستند مینوشی، با همان حال شاد بنوش. و وقتی قدم به گروهی از مردان میگذاری، باید با شجاعت و مردانگی حضور پیدا کنی.
گر مقامِ خوشدلی میخواهی از دور سپهر
شام در مستی، سحر در نعرهٔ مستانه باش
هوش مصنوعی: اگر به دنبال زندگی شاد و خوشدلانهای هستی، باید از دور ماه در شبهای پرستاره لذت ببری و در صبح زود با صدای شاداب عاشقان بیدار شوی.
گر شبی در خانهٔ جانانه مهمانت کنند
گولِ نعمت را مخور مشغولِ صاحبخانه باش
هوش مصنوعی: اگر شبی در خانهٔ محبوبت مهمان شدهای، فریب نعمتهای آنجا را نخور و به صاحبخانه توجه کن.
یا به چشمِ آرزو سیرِ رخِ صیاد کن
یا به صحرای طلب در جستجوی دانه باش
هوش مصنوعی: یا با چشمِ آرزو به زیبایی چهرهی کسی نگاه کن، یا در دشتِ جستجوی خواستههایت به دنبال کامیابی باش.
یا مشامت را ز بوی سنبلش مشکین مخواه
یا همآغوشِ صبا یا همنشینِ شانه باش
هوش مصنوعی: تو از عطر خوش سنبل او چیزی نخواهی، یا با نسیم صبح همنشین باش، یا با آن که شانههایش را لمس کردهای، همصحبت شو.
یا گلِ نورسته شو یا بلبلِ شوریدهحال
یا چراغِ خانه یا آتش به جان، پروانه باش
هوش مصنوعی: ش یا به مانند گل جوان و زیبا باش، یا مانند بلبل عاشق و ناآرام؛ میتوانی چراغ روشنی در خانه باشی یا آتش شوقی در دل پروانه.
یا که طبلِ عاشقی و کوسِ معشوقی بزن
یا به رندی شهره شو یا در جمال، افسانه باش
هوش مصنوعی: یا در عشق خود به صدا و آواز درآ، یا نام خود را به عنوان فردی فریبنده و زیرک بر سر زبانها بنداز، یا به زیباییات داستانی جذاب تبدیل شو.
یا به زاهد همقدم شو یا به شاهد همنشین
یا خریدارِ خَزَف یا گوهرِ یکدانه باش
هوش مصنوعی: یا همنوا با زاهد باش و راه او را دنبال کن، یا همراه با معشوق و عاشقنما زندگی کن. میتوانی از بین چیزهای بیارزش بخری یا به دنبال چیزهای باارزش و نایاب بروی.
یا مسلمان باش یا کافر، دورنگی تا به کی
یا مقیمِ کعبه شو یا ساکنِ بتخانه باش
هوش مصنوعی: یا اینکه به دین اسلام پایبند باش یا اینکه کافر باش، دو رویی و بیثباتی تا چه زمانی؟ یا در کعبه بمان یا در خانه بتها زندگی کن.
یا که در ظاهر فروغی ذکرِ درویشی مکن
یا که در باطن مریدِ خسرو فرزانه باش
هوش مصنوعی: در ظاهر، به شیوۀ درویشان سخن نگو و خود را به این طریق معرفی نکن، یا اینکه در دل و درونت پیروِ شاه حکیم و دانا باش.
ناصرالدین شه که چرخش عرضه میدارد مدام
شادکام از وصلِ معشوق و لبِ پیمانه باش
هوش مصنوعی: ناصرالدین شاه که زندگیاش همیشه در گردش و تحرک است، همواره باید خوشحال باشد از اینکه به معشوقش وصل شده و از نوشیدن خوشیها بهرهمند میشود.
