برگردان به زبان ساده
دلا موافق آن زلف عنبرافشان باش
سیاه روز و سراسیمه و پریشان باش
هوش مصنوعی: ای دل، تو همواره با زلف های افشان و زیبای او هماهنگ باش؛ حتی اگر روزگار سیاه و آشفته است، تو نیز باید آشفته و پریشان باشی.
به معنی ار نتوانی به رنگ یاران شد
برو به عالم صورت، شبیه ایشان باش
هوش مصنوعی: اگر نمیتوانی به صف دوستان بپیوندی و شبیه آنان شوی، بهتر است در دنیای ظاهر، خود را به آنها شبیه کنی.
بخر به جان گران مایه وصل جانان را
وگرنه تا به ابد مستعد هجران باش
هوش مصنوعی: اگر میخواهی Happiness و عشق واقعی را تجربه کنی، باید به خاطر آن ارزشمند، جانت را فدای این وصال کنی؛ وگرنه باید برای همیشه منتظر و در درد دوری بمانی.
به عمر اگر عملی غیر عشق کردستی
کنون ز کردهٔ بی حاصلت پشیمان باش
هوش مصنوعی: اگر در طول عمرت هیچ کاری جز عشق انجام ندادهای، حالا باید به خاطر کارهای بیفایدهات پشیمان باشی.
مراد اهل دل از دیر و کعبه بیرون است
برون ز دایره کافر و مسلمان باش
هوش مصنوعی: مراد و هدف واقعی اهل دل در مکانهای مذهبی مانند معبد و کعبه نیست؛ بلکه آنها فراتر از این دایرههای سنتی و تقسیمات مذهبی از جمله کافر و مسلمان هستند.
غلام عالم ترکیب تا به کی باشی
طلسم را بشکن شاه عالم جان باش
هوش مصنوعی: تا کی میخواهی بنده و اسیر دنیای مادی بمانی؟ به خود بیا و طلسم محدودیتها را بشکن، و در عوض به مقام والای روح و جان خود برس.
به زیر بار طبیبان شهر نتوان رفت
به درد خو کن و آسوده دل ز درمان باش
هوش مصنوعی: در میان پزشکان شهر نمیتوان تحمل کرد؛ بهتر است با درد خود سازگار شوی و با خیالی آسوده به زندگی ادامه دهی.
نظر به دامن گل چین نمیتوان کردن
به خار سر کن و فارغ ز سیر بستان باش
هوش مصنوعی: به گلهایی که زیبایی و لطافت دارند توجه کن و از خارهایی که آزاردهنده هستند دوری کن؛ در زندگی خود از زیباییها لذت ببر و نگذار مشکلات تو را آزار دهند.
نصیب خضر خدا کرد آب حیوان را
بگو سکندر ظلمت دویده حیران باش
هوش مصنوعی: خداوند به خضر (پیامبر) آب زندگی را عطا کرد، در حالی که سکندر در تاریکی و در حیرت در حال دویدن است.
به دست خواجه دهند آستین دولت را
تو خواه راضی از این داده، خواه نالان باش
هوش مصنوعی: این جمله میگوید که قدرت و موفقیت به دست افراد خاصی سپرده میشود. تو میتوانی نسبت به این وضعیت راضی باشی یا ناراضی؛ در هر صورت، این واقعیت تغییر نمیکند.
همای طالع اگر سایه بر سرت فکند
پی سجود همایون سریر خاقان باش
هوش مصنوعی: اگر بختت خوب باشد و شانس به تو روی آورد، باید با تواضع و فروتنی در برابر نعمتها و موفقیتهایت سر خم کنی و به یاد داشته باشی که همه چیز به لطف و بندگی تو وابسته است.
ستوده ناصردین شه کش آسمان گوید
همیشه زینت اورنگ و زیب ایوان باش
هوش مصنوعی: ناصردین شاه، حاکم آسمان، همیشه میگوید که زینت بخش تاج و زیبایی بخش کاخ باش.
ستاره تا که بود بر ستاره فرمان ده
زمانه تا که بود در زمانه سلطان باش
هوش مصنوعی: تا زمانی که ستارگان در آسمان وجود دارند، بر آنها سروری کن و تا وقتی که در این دنیا زندگی میکنی، مالک و فرمانروای زمانه باش.
فروغی ار به سخن نوبت شهی بزنی
رهین منت شاهنشه سخن دان باش
هوش مصنوعی: اگر تو در سخن به مهارت و زیبایی سخن بگویی، به لطف و فضل شاه بزرگ سخن شناسی، در این راه موفق خواهی بود.