برگردان به زبان ساده
هیچ سر نیست که با زلف تو در سودا نیست
هیچ دل نیست که این سلسلهاش در پا نیست
هوش مصنوعی: هیچ کسی نیست که تحت تأثیر جذابیت و زیبایی تو قرار نگرفته باشد و هیچ قلبی نیست که به عشق تو گرفتار نشده باشد.
چون سر از خاک بر آرند شهیدان در حشر
بر سری نیست که از تیغ تو منتها نیست
هوش مصنوعی: زمانی که شهیدان در قیامت از خاک برمیخیزند، هیچکس بر سری نیست که از تیغ تو در امان باشد و بینوا نباشد.
میتوان یافتن از حالت چشم سیهت
که نگاه تو نگهدار دل شیدا نیست
هوش مصنوعی: از ظاهر چشمانت میتوان فهمید که نگاه تو دل دیوانه مرا نتوانسته است نگه دارد.
تو ندانم ز کدامین گلی ای مایهٔ ناز
زان که در خاک بشر این همه استغنا نیست
هوش مصنوعی: نمیدانم تو از کدام گل هستی که باعث زیبایی و ناز شدهای، زیرا در دنیای انسانها چنین بینیازی و فخری وجود ندارد.
دیده مستوجب دیدار جمالت نشود
ذره شایستهٔ خورشید جهانآرا نیست
هوش مصنوعی: اگر چشمانم شایسته دیدن زیبایی تو نباشند، مانند ذرهای هستند که لایق نور خورشید جهان نیستند.
پس چرا سرو چمن از همه بند آزاد است
گر به جان بندهٔ آن سرو سهی بالا نیست
هوش مصنوعی: چرا درخت سرو چمن از همه قید و بندها رها است، اگر جان بندهای که به آن سرو زیبا وابسته است، آزاد نیست؟
گفتمش چشم تو ای دوست هزاران خون کرد
گفت سر مستم و زین کرده مرا حاشا نیست
هوش مصنوعی: به او گفتم که چشمانت هزاران دل را میشکافد. او در پاسخ گفت: من در حال مستی هستم و این حالت برای من گناهی ندارد.
من به تحقیق صنم خانهٔ چین را دیدم
صنمی را که دلم خواسته بود آنجا نیست
هوش مصنوعی: من واقعاً به دیدن معبودی در چین رفتم، اما آن معبودی که دلم میخواست، در آنجا وجود نداشت.
گاه کافر کندم گاه مسلمان چه کنم
عشق بیقاعده را قاعدهای پیدا نیست
هوش مصنوعی: گاهی به حالتی درمیآیم که مثل کافرها رفتار میکنم و گاهی مانند مسلمانها، اما چه میتوانم بکنم که عشق بیقاعدهای وجود دارد و هیچ قانونی برایش پیدا نمیشود؟
ساغری خوردهام از بادهٔ لعل ساقی
که مرا حسرت امروز و غم فردا نیست
هوش مصنوعی: من یک لیوان از شراب دلفریب ساقی نوشیدهام و اکنون دیگر به غم روزهای گذشته و نگرانیهای آینده نمیاندیشم.
مگر آن ماه به شهر از پی آشوب آمد
که فروغی نفسی فارغ ازین غوغا نیست
هوش مصنوعی: آیا آن ماه که به شهر آمده، به دنبال ایجاد هیاهو است؟ زیرا هیچ نوری نمیتواند از این شلوغی و سر و صدا آرامش یابد.