برگردان به زبان ساده
از پای تا سر چشم شو حسن و جمالش را نگر
ور ره نیایی سوی او بنشین جمالش را نگر
هوش مصنوعی: اگر میخواهی زیبایی و جذابیت او را ببینی، از سر تا پای خود را غرق در تماشای او کن. اگر نتوانستی به او نزدیک شوی، کافیست در جایی بنشینی و به تماشای جمالش بپردازی.
در نرمش ار بارت دهد از چشم مستش باده کش
زان باده چون دل خوش شوی غنج و دلالش را نگر
هوش مصنوعی: اگر در مواجهه با نرمی عشق، تو را از چشمان مستش بادهای بدهد، از آن باده بنوش و وقتی دل شاد شدی، به غنج و ناز او توجه کن.
گیسوی عنبر بوی او وان زلف تو بر توی او
وان نرگس جادوی او آن خط و خالش را نگر
هوش مصنوعی: عطر گیسوی معشوق و زلفهای تو به یاد او، و نرگس زیبا و جذابش، به زیباییهای او اشاره دارد. به دقت به آن خط و خال او نگاه کن.
افسونگریها را به بین وان جادوئیها را ببین
صد فتنه آرد یکنظر چشم غزالش را نگر
هوش مصنوعی: جذابیتها و جادوهایی را که وجود دارد، تماشا کن. فقط یک نگاه به چشم غزالش کافی است تا صدها وسوسه و فریب به همراه داشته باشد.
در خنده شیرین او بس زهره بین شادی کنان
وز عارض و ابروی او بدر و هلالش را نگر
هوش مصنوعی: در خندهی شیرین او، زیبایی زیادی نهفته است. به شادی نگاه کن و به صورت و ابروی او که همچون ماه و ستاره درخشان است، توجه کن.
یکدم به پیش او نشین کان حیا و شرم بین
یکره برویش کن نظر وان انفعالش را نگر
هوش مصنوعی: برای لحظهای در کنار او بنشین و حیا و شرم او را تماشا کن، سپس نگاهت را به او بینداز و تأثیری که بر تو میگذارد را مشاهده کن.
یک بوسه از لعلش بگیر زان زندهٔ جاوید شو
لعل مذابش را بچش آب زلالش را نگر
هوش مصنوعی: یک بوسه از لبان او بگیر و از آن به زندگی جاودانه دست پیدا کن. طعم لعل ذوب شدهاش را بچش و به آب زلالش نگاه کن.
از خنده زیر لبش رمز جمالش فهم کن
وز ناز واز تمکین او جاه و جلالش را نگر
هوش مصنوعی: از لبخند ملایم او نشانه زیباییاش را درک کن و از نازش و رفتار نرمش، عظمت و سربلندیاش را تماشا کن.
ای پند گوی هوشمند جان و دلم را شد پسند
از روی و مویش بند و بند پندی مگو بندی میار
هوش مصنوعی: ای کسی که حکمت میگویی، سخنانت برای جان و دلم دلپذیر است. از زیباییهای چهره و موی او به شدت جذب شدهام، پس دیگر از نکات و نصیحتهایی که میکنی حرفی نزن و مرا به آنها مشغول نکن.
من واله جانانهام از خویشتن بیگانهام
عاقل نیم دیوانهام دیوانه را کاری مدار
هوش مصنوعی: من عاشق معشوقهام و از خودم بیخبرم. نه کاملاً عاقل هستم و نه کاملاً دیوانه، پس با دیوانهگی کسی کاری نداشته باش.
دیوانه را تدبیر چیست جزبند و جززنجیر چیست
این وعظ و این تذکیر چیست یکدم مرا با من گذار
هوش مصنوعی: دیوانه چه تدبیری میتواند داشته باشد جز اینکه در زنجیر و بند باشد؟ این موعظه و یادآوریها چه فایدهای دارد؟ فقط لحظهای مرا با خودم تنها بگذار.
دل از جهان بگسستهام در زلف جانان بستهام
از خویشتن هم رستهام با غیر یارم نیست کار
هوش مصنوعی: دل خود را از تمام امور دنیوی جدا کردهام و به گیسوان محبوبم گره زدهام. از خودم نیز آزاد شدهام، و بدون یارم هیچ کار و فعالیتی برایم معنا ندارد.
من ترک مستی چون کنم روسوی پستی چون کنم
در عشق سستی چون کنم عشقست عالم را مدار
هوش مصنوعی: من چگونه میتوانم از مستی ترک کنم؟ چگونه میتوانم به خودم اجازه دهم که از کسی که به او دل بستهام، فاصله بگیرم؟ در عشق نمیتوان سستی کرد، زیرا عشق مرکز و محور تمام جهان است.
از من مجو صبر و درنک بگذار حرف عار و ننگ
نی صبر دارم نی در نک نه ننگ میدانم عار
هوش مصنوعی: از من انتظار صبر نداشته باش. از این حرفهایی که عیب و ننگ به حساب میآید، نه صبر دارم و نه از ننگ چیزی میدانم.
عاشق ملامت جو بود راه سلامت کی رود
رسوائی او را میسزد با وعظ و پند او را چکار
هوش مصنوعی: عاشق کسی است که برای جلب تأیید دیگران تلاش نمیکند و در پی رنجش و سرزنش نیست. او راهی برای رسیدن به آرامش و سلامت پیدا نمیکند، زیرا رسوایی و بدنامی برای او اهمیتی ندارد. نصیحتها و موعظهها نیز در تغییر مسیر او تأثیری ندارند.
ای واعظ عاقل نما فیض از کجا پند از کجا
بگذر تو از تقصیر ما جرم از مجانین در گذر
هوش مصنوعی: ای واعظ دانا، بگو لطف و رحمت از کجا میآید و پند و اندرز از کجا؟ از اشتباهات ما بگذران و از گناهان دیوانگان نیز درگذرت.