برگردان به زبان ساده
زاهدا قدح بردار این چه غیرت خام است
زهد خشک را بگذار رحمت خدا عامست
هوش مصنوعی: ای زاهد، قدح (جام) را بردار؛ این چه غیرت بیفایدهای است! زهد خشک و بیروح را کنار بگذار، زیرا رحمت خداوند بسیار گسترده است.
خویش را چه میسوزی زهد را بر آتش ریز
کیسها چه میدوزی نقدها ترا رامست
هوش مصنوعی: چرا خودت را عذاب میدهی؟ چرا ارزشهای بیهودهات را در آتش میسوزانی؟ دیگران چقدر چیزهای نیکو در دستانشان دارند، تو هم میتوانی از آنها بهرهمند شوی و آرامش پیدا کنی.
ذوق می چه نشناسی شعله گر شوی خامی
آنکه مست جانان نیست عارف اربود عامست
هوش مصنوعی: شادابی و لذت را نمیتوانی درک کنی اگر هنوز خام و ناآگاه باشی. کسی که به عشق حقیقت و جانان نرسیده باشد، در دنیا میان مردم عادی است و به عمق معرفت نرسیده است.
عشق کهنه صیادیست ما چو مرغ نو پرواز
خال مهوشان دانه ، زلف دلبران دامست
هوش مصنوعی: عشق قدیمی مانند یک صیاد هوشمند است که ما را به عنوان پرندهای جدید و آزاد به دام میاندازد. در این میان، زیبایی و زلف محبوبان مانند دانهای است که ما را به سمت خود جذب میکند و در واقع، آن دام برای دل باختگان فراهم شده است.
جوش باده مارانه خم فلک تنگست
پیش ناله مستان غلغل فلک خامست
هوش مصنوعی: شراب در حال جوش و خروش است و آسمان را زنجیر کرده، در حالی که نالهی نوشندگان مست از آن به گوش میرسد و آسمان در سکوت است.
هرزه پوید اسکندر در میان تاریکی
آب زندگی باده چشمه خضر جامست
هوش مصنوعی: اسکندر در تاریکی گام میزند و در جستجوی آب زندگی است، که در واقع میتواند به معنای نوشیدنی خاصی باشد که از چشمه خیالی به نام خضر به دست میآید. این آب نشاندهنده زندگی جاویدان و بیپیری است.
چون چشیدی این باده عیشهاست آماده
جان چو محو جانان شد در بهشت آرامست
هوش مصنوعی: وقتی این نوشیدنی خوشگوار را تجربه کردی، شادیها در دسترس است. جان انسان وقتی به محبوبش متصل میشود، در آرامش و شادی زندگی میکند.
پای برسر خود نه دوست را در آغوش آر
تا بکعبهٔ وصلش دوری تو یک گامست
هوش مصنوعی: به دوستی که در آغوشش هستی، توجه کن و خودت را به او نزدیک کن، زیرا میان تو و وصل او فقط یک قدم فاصله وجود دارد.
چون زخویشتن رستی با حبیب پیوستی
ورنه تا ابد میسوز کار و بار تو خامست
هوش مصنوعی: وقتی از خودخواهی و نفسپرستی رها شوی و با عشق و محبت به دیگران نزدیک شوی، زندگیات شاد و پر از آرامش خواهد شد. در غیر این صورت، همیشه در عذاب و سختی خواهی بود و امور زندگیات به درستی پیش نخواهد رفت.
مستی من شیدا نیست کار امروزی
تا الست شد ساقی فیض دردی آشامست
هوش مصنوعی: مستی من فقط به خاطر امروز نیست، بلکه شیدایی من ریشه در گذشته دارد. از زمانی که ساقی شروع به بخشیدن نعمت و درد به ما کرد، این حالت برای من آغاز شده است.