برگردان به زبان ساده
بیا ای عیش مشرب، نالهای از ساز غم بشنو
شنیدی نغمة راحت نوای درد هم بشنو
هوش مصنوعی: بیا و از شادی و خوشی بهرهمند شو، اما به صدای نالههای غم هم توجه کن. همچنین، آهنگ راحتی و آرامش را بشنو و در عین حال صدای درد و رنج را هم درک کن.
زبان خامشی را مطرب بزم فنا کردم
نوای نیستی هر لحظه با گوش عدم بشنو
هوش مصنوعی: من به زبان سکوت، در مجلس فنا نوازی کردم و هر لحظه صدای نیستی را با گوش عدم میشنوم.
دمی انگشت بر لب زن سفال بزم مستان را
پس آنگه تا قیامت طعنههای جام جم بشنو
هوش مصنوعی: لحظهای انگشتت را بر لب بگذار و آرامش بزم مستان را حفظ کن، سپس تا ابد از نکتهسنجیهای جام جم و شگفتیهای آن بشنو و لذت ببر.
چسان حیرت نیفزاید که با من عشق میگوید
که با گوش حدوث این نغمه از ساز قِدم بشنو
هوش مصنوعی: چگونه میتوان تعجب نکرد وقتی که عشق با من سخن میگوید و به من گوشزد میکند که این نغمه را از ساز قدیم بشنوم؟
تمام عمر بیپایان به گرد کعبه در طوفند
بیا در کوی عشق آواز پای بیقَدم بشنو
هوش مصنوعی: تمام عمر انسانها به دور کعبه میچرخند و به عبادت مشغول هستند، اما تو بیا و در محله عشق، آوازهای دلنشینی را بشنو که از قدمهای عاشقانه میآید.
جو با زاهد نشینی پنبهای در گوش مستی نه
ز منع عاشقی هر چند پر گوید تو کم بشنو
هوش مصنوعی: در جمع اهل دین و زهد و عبادت، اگر به حرفهای آنها گوش بدهی و خود را از عشق و شوق دور کنی، مانند این است که پنبهای در گوش خود کردهای تا صدای واقعیت را نشنوی. حتی اگر آنها زیاد صحبت کنند و تو را از عشق منع کنند، نباید به آنها توجه کنی و باید به دل خود گوش بسویی.
دلآزادان چه محرومند از فیض گرفتاری
بیا این ناله گر خواهی ز مرغان حرم بشنو
هوش مصنوعی: آزادگان واقعی از نعمتهای دنیوی و دلبستگیهای آن بینصیباند. اگر بخواهی، به صدای ناله پرندگان حرم گوش کن تا از حالات آنها باخبر شوی.
اگر خواهی که گوش رغبت از هر نغمه بربندی
زشست نازنینان نالة تیر ستم بشنو
هوش مصنوعی: اگر میخواهی که به هر نغمهای تمایل نداشته باشی، به صدای نالههای دلخراش ستمدیدگانی که از ظلم و سختی رنج میبرند، گوش بده.
الا ای آنکه گوش نغمة درد آشنا داری
شنیدی نالهای از هر کس، از فیّاض هم بشنو
هوش مصنوعی: ای کسی که به صدای آشنا با درد گوش سپردهای، آیا نالهای از کسی شنیدهای؟ حتی از فیاض (سخاوت) نیز بشنو.