برگردان به زبان ساده
راه بیرون شد درین دشت الم گم کردهایم
آهوییم و پیش این صیّاد رم گم کردهایم
هوش مصنوعی: در این دشت وسیع، راهی برای فرار پیدا کردهایم؛ ما مانند آهویی هستیم که در برابر این شکارچی، ترسیده و سردرگم شدهایم.
غیرتش نگذاشت کآییم از در هستی درون
خویشتن را در بیابان عدم گم کردهایم
هوش مصنوعی: غیرت او مانع شد که از در ورودی زندگی به درون خود بیاییم، چرا که در بیابان وجود نداشتن خود را گم کردهایم.
بعد وصل کعبه دوری باب مشتاقان نبود
بستهایم احرام و خود را در حرم گم کردهایم
هوش مصنوعی: بعد از اینکه به معبود نزدیک شدیم، فاصله گرفتن از درگاه او برای دلهای مشتاق سخت نیست. ما احرام بر تن کردهایم و خود را در حرم امن او گم کردهایم.
موسی وقتیم و افتاده ز چشم کوه طور
عیسی عهدیم و نقد فیضِ دم گم کردهایم
هوش مصنوعی: ما در زمان موسی هستیم و مانند او از نظر دیگران دور افتادهایم؛ ما در زمان عیسی زندگی میکنیم و نعمتهایی که دریافت کردهایم را گم کردهایم.
زادة دردیم، اسباب طرب از ما مجوی
وجه شادی در ره تحصیل غم گم کردهایم
هوش مصنوعی: ما حاصل درد و رنج هستیم و نباید انتظار خوشحالی و شادی را از ما داشته باشی؛ ما در راه به دست آوردن غم، شادی را گم کردهایم.
آشیان بر بوتة خاری نهادیم و خوشیم
ما که پرواز گلستان ارم گم کردهایم
هوش مصنوعی: ما بر روی یک خار آشیانه ساختیم و خوشحالیم، چرا که پرواز به باغ ارم را فراموش کردهایم.
پادشاهانیم و گردون پای تخت ما، ولی
بیمبالاتی نگر طبل و علم گم کردهایم
هوش مصنوعی: ما شاهان و حاکمان این سرزمین هستیم، اما در عین حال بیتوجهیم و به نشانههای قدرت و فرمانروایی خود اهمیتی نمیدهیم.
خدمت بتخانه گر کردیم عیب ما مکن
ما کلید کعبه در بیتالصّنم گم کردهایم
هوش مصنوعی: ما اگر در بتخانه خدمت کردیم، عیب ما را نگیر. ما در حقیقت کلید ورود به کعبه را در معبد بتها گم کردهایم.
در ره دل عقل و هوش اول قدم در باختیم
بهر یک آیینه چندن جام جم گم کردهایم
هوش مصنوعی: در مسیر عشق و دل، نخستین گام را در فراموشی برداشتهایم، چون برای یافتن حقیقت و زیبایی، چندین آینه و جام جمشید را گم کردهایم.
راه اگر پیدا شود معلوم خواهد شد که ما
اندرین وادی رهی در هر قدم گم کردهایم
هوش مصنوعی: اگر راهی پیدا شود، مشخص خواهد شد که ما در این مسیر هر گام را گم کردهایم.
ره بسی گم شد درین وادی ز ما فیّاض لیک
راه نزدیکی چنین هموار، کم گم کردهایم
هوش مصنوعی: در این مسیر طولانی که ما پیمودهایم، به خاطر چشمهسارهای زیاد، خیلی مسیرها را گم کردهایم، ولی راه نزدیک و همواری داریم که کمتر از آن گم شدهایم.