برگردان به زبان ساده
تا نباشد دولتی روی تو چون بیند کسی
چشمهٔ حیوان کجا بیرهنمون بیند کسی
هوش مصنوعی: تا زمانی که هیچ دولتی بر تو حاکم نیست، مانند کسی که چشمهٔ حیات را میبیند، اما نمیداند چطور به آن دسترسی پیدا کند.
گو بگیرد بر سرم چون کاسهٔ مجنون شکن
گر به دستم بیتو جام لالهگون بیند کسی
هوش مصنوعی: اگر بر سرم گرفتاریها بیفتد، مانند دیوانهای در حال نابودی، چه باک؛ چرا که اگر کسی جام سرخ رنگی در دستم ببیند، بدان که تو را در آنجا دارم و بیتو نیستم.
در گمان افتد که آیا کوهکن چون زنده شد
گر چنین آشفتهام در بیستون بیند کسی
هوش مصنوعی: شخصی در خود فکر میکند آیا کسی آن را در حالتی آشفته و ناراحت در بیستون مشاهده خواهد کرد، به ویژه زمانی که کوهکنی زندگیاش را بهسوی مشغولیتهای دیگر معطوف کرده است.
کی توانم دیدن آن آیینه در دست رقیب
دیدهٔ خود را به دست غیر چون بیند کسی
هوش مصنوعی: آیا میتوانم خودم را در آینهای که در دست رقیب است ببینم؟ چگونه ممکن است که کسی چشم خود را به دست دیگران بسپارد؟
دور از آن گل رفتم از پای درخت ارغوان
چند خود را در میان خاک و خون بیند کسی
هوش مصنوعی: من از آن گل دور شدم و در پای درخت ارغوان نشستم. کسی نمیتواند خود را در میان خاک و خون ببیند.
دور نبود از جفاهای تو و طعن رقیب
گر فغانی را به زنجیر جنون بیند کسی
هوش مصنوعی: این جمله به این معنی است که اگر کسی شاهد درد و رنجی که من از آسیبها و انتقادات تو میکشم باشد، به راحتی متوجه خواهد شد که چرا من دچار جنون و آشفتگی شدهام. به عبارتی، سختیها و مشکلاتی که از سوی تو و رقبا به من وارد میشود، باعث شده که حالتهای غیرعادی و جنونآسا پیدا کنم.
