برگردان به زبان ساده
نامد الحق اینچنین فیروز کآمد شهریار
رستم از مازندران وز هفت خوان اسفندیار
هوش مصنوعی: حق در اینجا به‌طور مستقیم و بدون درنگ تجلی نمی‌یابد، بلکه همچون شهریاری با شکوه و قدرت، از مازندران می‌آید و در گذر از هفت خوان اسفندیار، خود را نمایان می‌کند.
آتش قهرش چو خاک راه کرده پایمال
دشمنان باد پیما را به تیغ آبدار
هوش مصنوعی: خشم او مانند آتش است که خاک را زیر پا قرار می‌دهد و دشمنان را با شمشیر تند و برنده خود در هم می‌کوبد.
اینچنین باشد بلی شاهی که باشد رایتش
بخت و نصرت بر یمین و فتح و دولت بر یسار
هوش مصنوعی: اینطور است که شاهی وجود دارد که در سمت راستش شانس و موفقیت و در سمت چپش پیروزی و قدرت قرار دارد.
قهرمان دین و دولت شهریار شرق و غرب
آفتاب ملک و ملت سایه پروردگار
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف فردی برجسته و تاثیرگذار می‌پردازد که در عرصه دین و سیاست در شرق و غرب شناخته شده است. او به مانند آفتابی درخشان برای ملت و پادشاهی خود عمل می‌کند و همچون سایه‌ای از جانب خداوند حمایت و حفاظت می‌شود.
خسرو گیتی ستان سلطان نظام ملک و دین
آنکه دین و ملک را باشد بذاتش افتخار
هوش مصنوعی: خسرو، پادشاه جهان و فرمانروای کشور و دین است، اوست که به ذات خود به دین و حکومت افتخار می‌کند.
و آنکه زر مغربی از آفتاب رأی او
گر نگیرد گو نه آید بر محکها کم عیار
هوش مصنوعی: اگر کسی نتواند طلا را از نور آفتاب درک کند، هیچ‌گاه نمی‌تواند به ارزش واقعی آن پی ببرد، حتی اگر بارها با آن مواجه شود.
و آنکه مهر و کین او یارند کرد از خاصیت
دوستانرا تاجدار و دشمنانرا تاج دار
هوش مصنوعی: کسی که با عشق و دشمنی‌اش دیگران را تحت تأثیر قرار می‌دهد، دوستانش را مورد احترام و ارادت قرار می‌دهد و بر دشمنانش غلبه می‌کند.
روز رزم ار شیر بیند تیغ آتشبار او
ناخن از بیمش کند در پنجه پنهان گربه وار
هوش مصنوعی: هرگاه روز جنگ فرارسد و شیر به تیغ آتشین نگاه کند، به خاطر ترسی که از او دارد، ناخن‌هایش را در دست پنهان می‌کند، مانند گربه.
همچو شاه اختران بگرفت عالم را چنانک
همچو شاه اختران آمد بخود خنجر گذار
هوش مصنوعی: شخصی همچون پادشاه ستاره‌ها، جهان را در دست گرفت، به گونه‌ای که مانند پادشاه ستاره‌ها، خود نیز به سلاحی تیز و برنده مجهز شد.
روزگار پیر ازین پس خواهد آسودن ز خود
ز آنکه با بخت جوان او حوالت کرد کار
هوش مصنوعی: زمانه اکنون از این به بعد میتواند از خود راحت باشد، زیرا جوانی با شانس خود، کارها را به انجام می‌رساند.
شاد باش ای شهریار تاجبخش تخت گیر
کاولین فتحست این ز آنها که داری در شمار
هوش مصنوعی: ای فرمانروا، شاد و خوشحال باش! تو تاج و تختی داری که نشان پیروزی و موفقیت توست. این دستاوردها، نتیجه‌ی تلاش‌ها و افرادی هستند که در کنار تو هستند و به شمار تو آمده‌اند.
چشم حاسد دور باد از روزگار دولتت
کین چنین دولت نبیند تا قیامت روزگار
هوش مصنوعی: چشم افراد حسود از روزهای خوش و خوشبختی تو دور باشد، زیرا تا قیامت هیچ‌کس مانند تو این‌گونه خوشبختی را نخواهد دید.
دولت بوسیدن میمون رکابت را بسی
بر سر راه امید ابن یمین کرد انتظار
هوش مصنوعی: بوسیدن میمون به عنوان نماد خوش‌شانسی و خوش‌آمدگویی، نشانه‌ای از امید و آرزو است. در اینجا، انتظار به معنای امیدواری و آرزو برای آینده روشن و موفقیت است که میتواند به انسان انگیزه دهد. این تعبیر به نوعی بیانگر تلاش و کوشش برای رسیدن به اهداف و آرزوها است.
چون رسید آنوقت کان دولت بیابد خود نبود
از پریشانی طالع بر مرادش اقتدار
هوش مصنوعی: زمانی که به آن موقع برسد، که خوشبختی به او روی آورد و از ناپایداری سرنوشت رهایی یابد، برآورده شدن آرزوهایش دست‌یافتنی خواهد شد.
عرضه دارم کز چنان دولت چرا محروم ماند
ز آنکه خود لنگست و اسبی هم ندارد راهوار
هوش مصنوعی: می‌گوید که چه حکمتی است که کسی از نعمت و ثروت محروم مانده، در حالی که خود او ناتوان است و حتی اسبی هم برای راه رفتن ندارد.
تا ز ماه نو بود بر سبز خنگ چرخ زین
تا شتروش روزهای هفته باشد بر قطار
هوش مصنوعی: تا زمانی که ماه جدیدی به تازگی آغاز شده باشد، این تنظیمات و تغییرات در چرخ روزگار ادامه دارد و تا روزهای هفته بر روی خط زمانی قرار می‌گیرند.
سبز خنگ چرخ بادت زیر زین دوستان
دشمنانت را چو اشتر کرده در بینی مهار
هوش مصنوعی: دوستانت در زندگی مانند اسب‌هایی زیر زین هستند که تو باید آنها را به خوبی کنترل کنی. دشمنانت هم مثل شتری هستند که باید رشته‌ی آنها را در دست بگیری و زیر نظر داشته باشی.
