برگردان به زبان ساده
خرم صباح آنکه او ز اول که بگشاید نظر
بیند همایون طلعت کشور گشای بحر و بر
هوش مصنوعی: شاداب و خرم است صبحی که آن فرد از ابتدا به جهان میآید و با دیدن چهرهاش، کائنات را به شکوه و زیبایی میآراست. او مانند کسی است که کشور را گشوده و دریا و خشکی را به هم پیوند میدهد.
صاحبقران بیقرین شاه زمان ماه زمین
سلطان نظام ملک و دین فرخ رخ فرخنده فر
هوش مصنوعی: این سراینده به توصیف فردی میپردازد که در زمان خود بینظیر است. او مانند ماه در آسمان میدرخشد و سلطنتش بر زمین و آسمان برپاست. ویژگیهای زیبای او و خوشبختیاش باعث میشود که هم در عرصه ملک و هم در دین، مورد اعجاب و ستایش قرار گیرد.
آنکو ز عدل بیکران کردست عالمرا چنان
کافتاده خلقی در گمان کآمد امام منتظر
هوش مصنوعی: خداوند به وسیلهی عدالت بینهایت خود، جهان را به گونهای خلق کرده است که مردم در فکر و گمان هستند که امام مهدی (عج) به زودی ظهور خواهد کرد.
بگشاد شرم رأی وی از پیکر خورشید خوی
آورد صیتش زیر پی از خاوران تا باختر
هوش مصنوعی: شرم و حیا نظر او، روشنایی و درخشانی خورشید را به وجود آورده است. نام و آوازهاش از سمت مشرق تا مغرب پیچیده و شناخته شده است.
تا گشت دولت یار او رفت از جهان اغیار او
پیوسته باشد کار او ایصال خیر و دفع شر
هوش مصنوعی: زمانی که بخت و fortuna به او روی آورد، دیگران از زندگیاش کنار رفتند. او همواره تلاش میکند که خیر و نیکی را به مردم برساند و شر و بدی را دفع کند.
افکند دور روزگار بدخواه او را در کنار
ناید چنین شایسته کار الا ز صنع دادگر
هوش مصنوعی: زمانه به او سختی و بدی میکند و او را در کنار افرادی قرار میدهد که لایق هستند، اما این فقط کار خداوندی است که به عدالت میپردازد.
آئینه رخسار ماه از زنگ شد ز آنسان سیاه
بس کز دل اعداش آه بر آسمان دارد گذر
هوش مصنوعی: صورت ماه چون آینهای میدرخشد، اما چهرهاش به خاطر غم و اندوهی که در دل دشمنانش وجود دارد، تیره و سیاه شده است. آنها از دل سوزان خود، آههایی میکشند که به آسمان میرود.
هر گاه کآن سلطان نشان از بهر کار دوستان
بر سر زند دست آنزمان بینی بیکجا بر و بحر
هوش مصنوعی: هر وقت آن پادشاه برای کمک به دوستانش اقدام کند، در آن لحظه خواهی دید که همه جا، چه در خشکی و چه در دریا، به یکدیگر پیوسته و مت unified میشوند.
باشد قضای آسمان بر وفق رأی او چنان
کردن خلافش چون توان داند قضا خود این قدر
هوش مصنوعی: اگر تصمیم آسمان بر وفق اراده او باشد، پس چگونه ممکن است قضا را خلاف آنچه میخواهد به انجام برسانند، قضا خود به اندازه کافی قدرت دارد.
بابوی خلق او صبا گر بگذرد سوی خطا
آهو زرشکش نافه را پرخون کند بار دگر
هوش مصنوعی: اگر نسیم صبحگاهی به سمت خطا بگذرد، آهو با خون نازک خود دوباره نافه را به شدت میزند.
چون تیغ کین پیدا کند گر حمله بر خارا کند
ماننده جوزا کند پیکر دو نیمش تا کمر
هوش مصنوعی: زمانی که کینه مانند یک تیغ آشکار شود، اگر بر روی سنگ سخت حمله کند، مانند این است که جسمش به دو نیم تقسیم میشود تا کمر.
با رفعت جاهش فلک چون باسماک اندر سمک
زین غصه شد بی هیچ شک کار فلک زیر و زبر
هوش مصنوعی: با توجه به مقام والای او، آسمان مانند ماهی در دریا به خاطر این غم دچار آشفتگی و بینظمی شده است.
از روی مهر آن بر خورد گر سوی گردون بنگرد
زنگ کلف بیرون برد رأیش ز مرآت قمر
هوش مصنوعی: اگر با محبت به کسی نگاه کنی و به آسمان نگاه کنی، حکمت و فهم تو میتواند مانند آینهای باشد که جلوهگاه زیباییهای ماه است و قدرتی به تو میبخشد که زنگار غفلت را از ذهنت پاک کند.
گیرد سپاهش روز کین ز آنسان همه روی زمین
کاعدای او را بعد ازین جائی نماند جز سقر
هوش مصنوعی: اگر روزی جنگی به پا شود و سپاه او به زمین حمله کند، دیگر جایی برای آنها نخواهد ماند و تنها به دوزخ خواهد رفت.
با رأی او خورشید را چون ذره بینی در ضیا
با دست او وقت سخا دریا نماید چون شمر
هوش مصنوعی: با تصمیم و اراده او، خورشید مانند یک ذرهبین در نور تبدیل میشود و در هنگام بخشندگی، دریا مانند شعلهای از شمر (نوعی آتش) به نمایش درمیآید.
تا رام کرد انعام را بگرفت خاص و عام را
کردند شاهان نام را از خاک پایش تاج سر
هوش مصنوعی: تا زمانیکه او انعام و پاداشها را گرفت، هم برای عموم مردم و هم برای خاصان و ویژهگان سودمند شد. شاهان، به خاطر مقام و عظمت او، تاج و نامش را از عظمت و خاک پایش به خود گرفتند.
از خسروان نامجو چون مکرمت او راست خو
ابن یمین را کس جز او نرهاند از بوک و مگر
هوش مصنوعی: به کسانی که از خانوادههای بزرگ و مشهور هستند، جز کسی که دارای صداقت و کرامت باشد، نمیتوان امید داشت که به دیگران کمک کنند. فقط اوست که میتواند دیگران را از مشکلات و سختیها نجات دهد.
ایخسرو خسرو نشان کردی جهانرا آنچنان
کز آشتی باز آشیان گردد کبوتر مستقر
هوش مصنوعی: ای خسرو، تو چنان جهانی را به تصویر کشیدهای که به واسطه محبت و توافق، کبوتران به آرامش و سکون خواهند رسید و دیگر نیازی به پرواز نخواهند داشت.
زین پیش میش اندر جهان از گرگ بودی بر کران
اکنون ز عدلت هر دوان یکچشمه سازند آبخور
هوش مصنوعی: از این پس در دنیا، میشها به دلیل ظلم و ستم گرگها در امان نیستند، اما حالا به خاطر عدالت، هر دو در کنار هم میتوانند از آب خوشگوار بهرهمند شوند.
خصمت که خون بادا دلش افتاد کار مشکلش
از دل نگردد زایلش سهم تو چون نقش از حجر
هوش مصنوعی: اگر دل خصم تو به خون بیفتد، مشکلات او از دلش برطرف نخواهد شد. سهم تو مانند نقشی است که روی سنگ باقی میماند.
بر دستبوست یکنفس چون خاتم آنکو دسترس
یابد نگین وش زان سپس دایم بود با سیم و زر
هوش مصنوعی: چون کسی بر دست تو بوسهای بزند، مانند انگشتری با نگین درخشان خواهد شد؛ و آن کس که به تو دسترسی پیدا کند، همیشه در کنار تو و با زرق و برق سیم و زر خواهد بود.
طوطی طبع را دمن زان شد چنین شیرین سخن
کش هست دائم در دهن از شکر الطافش شکر
هوش مصنوعی: طوطی به خاطر نیایش و لطفی که دریافت کرده، سخنان شیرینی را بر زبان میراند و همواره از لطف او شکرگزاری میکند.
تا روز و شب را در جهان با هم نبیند کس قران
بادت یکایک این و آن از یکدگر فرخنده تر
هوش مصنوعی: هیچکس در دنیا تا زمانی که روز و شب را همزمان نبیند، نخواهد فهمید که هر یک از این دو برای دیگری چقدر خوشایند و شاداب است.