برگردان به زبان ساده
ایصبا لطفی بود گر بگذری یک صبحگاه
بر جناب خسرو خسرو نشان کر ایشاه
هوش مصنوعی: ای کاش صبحی نسیمی لطیف میگذشت و بر کنار خسرو، که نشانهای از زیبایی است، میوزید.
آنکه گردون در هنر همتا ندیدش گر چه کرد
بارها از مرکز ماهی نظر بر اوج ماه
هوش مصنوعی: آنکه آسمان در هنر شبیه او را ندید، هرچند بارها از مرکز ماه به اوج ماه نگاه کرده است.
ورچه هم ممکن بود دیدن نظیرش در هنر
گر کند از چشم احول سوی او گردون نگاه
هوش مصنوعی: اگرچه ممکن است کسی هنری مشابه او را ببیند، اما اگر نگاه احول (معیوبالنظر) به او بیفتد، همچنان به گردون (آسمان) مینگرد.
و آن هنر پرور که اهل فضل را الطاف اوست
در حوائج پایمرد و در حوادث دستگاه
هوش مصنوعی: هنرور و هنرمند، شخصی است که با توجه به نعمتها و فضاهایی که برای اهل علم و فضیلت فراهم میکند، در مشکلات و چالشها به آنها کمک میکند و در کارهای دشوار یاری رسان است.
زنگ بر آئینه ماه دو هفته بهر چیست
گر نشد بر آسمان از سینه بد خواهش آه
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف احساسی میپردازد که با وجود تلاشهای بسیار، هرگز به آنچه که میخواهیم نمیرسیم. زنگ زدن بر آئینه به معنای ایجاد اختلال در زیبایی و وضوح است، و بیانگر این است که اگر با درد و ناراحتی مواجه شویم، ممکن است به جوانب منفی زندگی دچار شویم. در نتیجه، این احساس ناامیدی و غم در برابر ناملایمات روزگار را به تصویر میکشد.
کوه با چندان گران سنگی بجنب حلم او
باشد از روی سبکساری بسان پرکاه
هوش مصنوعی: کوه با وجود سنگین بودنش، به خاطر آرامش و خونسردی خود مانند پر کاهی حرکت میکند.
حاسدش خواهد که باشد در هنر چون او ولی
آدمی را باز داند عاقل از مردم گیاه
هوش مصنوعی: حسود آرزو میکند که در هنر مانند او باشد، اما انسان عاقل میداند که هرکسی ویژگیها و قابلیتهای خاص خود را دارد.
ای صبا از طالع میمون و اقبال بلند
چون ببوسی خاک عالی درگهش را صبحگاه
هوش مصنوعی: ای نسیم صبحگاهی، چون از خوش شانسی و اقبال بلند برخوردار هستی، وقتی خاک درگاه او را میبوسی، خوشا به حال تو.
گو بدرگاه تو زین پیش ار نیامد چاکرت
میکند تمهید عذر آن و میآرد گواه
هوش مصنوعی: به درگاه تو پیش از این نیامدهام، اما اکنون چاکرت قصد دارد بهانهای بیاورد و شاهدی به میان بیاورد.
کعبه صاحبدلان درگاه خلد آسای تست
هر ضعیفی کی تواند برد سوی کعبه راه
هوش مصنوعی: کعبهی دلسوزان و عارفان، جایی است که آرامش و خوشبختی در آن جریان دارد. اما هر کسی ضعیف و ناتوان نمیتواند به راحتی به چنین مکان مقدسی دسترسی پیدا کند یا راه آن را پیدا کند.
با وجود این کرم نیزت بخواهد عذر من
کو به عالم چون کرم ابن یمین را عذر خواه
هوش مصنوعی: با وجود اینکه من هم کرم و بخشندهام، عذر من کجاست در جهانی که کرم ابن یمین هم از من عذر میخواهد؟