برگردان به زبان ساده
از افق ماه نو عید بفیروز فال
چهره بنمود و جهان کرد منور به جمال
هوش مصنوعی: از دوردست، ماه نو به عنوان نماد خوشیمنی و شادمانی ظاهر شد و با زیباییاش، جهان را روشن کرد.
تا ابد طلعت میمونش مبارک بادا
بر سر افراز نکو سیرت پاکیزه خصال
هوش مصنوعی: تا همیشه، چهرهی نیکو و خوشبخت او بر خوشسیرتها و افرادی با ویژگیهای پاک و نیکو، سایهافکند.
خسرو روی زمین داور و دارای زمان
تاج شاهان جهان سرور بی مثل و همال
هوش مصنوعی: خسرو، همچون داوری بر روی زمین، و مالک دوران است. او تاج شاهان را بر سر دارد و در میان پادشاهان، بینظیر و همتای خاصی ندارد.
شاه یحیی جهانبخش که بحرست کفش
که جنابش به گه موج بود بر نوال
هوش مصنوعی: شاه یحیی جهانبخش همچون دریاست، کسی که حضورش باعث آرامش و زیبایی در جهان میشود. همچون موجی که بر روی آب به حرکت درمیآید، او نیز دارای تأثیراتی عمیق و مثبت در زندگی و محیط پیرامونش است.
آنکه از بخشش او رشک برد حاتم طی
وآنکه از کوشش او غصه خورد رستم زال
هوش مصنوعی: کسی که به دلیل مهربانی و بذل و بخشش او حسرت حاتم طایی را میخورد و کسی که به خاطر تلاش و کوشش او غمگین میشود، رستم زال است.
گر بگردی همه آفاق جهان میلامیل
یابی از موهبتش وقت سخا مالامال
هوش مصنوعی: اگر در هر کجای دنیا بچرخی، محبت و نعمت او را خواهی یافت؛ وقتی که او به بخشندگی و سخاوت انفاس کرده، دنیا را پر از برکت میسازد.
شهریارا توئی آنکس که جهانرا بسزا
کدخدائی به تو فرمود خدای متعال
هوش مصنوعی: ای شهریار، تو هستی آن کسی که خداوند متعال فرماندهی جهان را به تو سپرده است.
سائلان را کرم عام تو گفتهست جواب
پیشتر از آنکه به گوش تو رسد صیت سؤال
هوش مصنوعی: تو با کرم و بزرگواریات به سائلان گفتهای که قبل از اینکه سوالشان به گوش تو برسد، پاسخ آن را دادهای.
نافذ آنگاه شد احکام قضای فلکی
که ز دیوان تو دادند به امضاش مثال
هوش مصنوعی: آنگاه احکام آسمانی روشن و مشخص شد که از دیوان تو به امضا رسید.
تا برون شد عسس حزم ترا خواب ز چشم
شبروی مینکند کس بجز از خیل خیال
هوش مصنوعی: وقتی نگهبان محتاط خارج شد، خواب از چشمان زیبای شبانی دور میشود و هیچکس جز خیال تو به سراغ من نمیآید.
مرکب عزم ترا توسن گردون گهِ سِیْر
راست چون مهرهٔ فیروزه بود در دنبال
هوش مصنوعی: تلاش و اراده تو همچون اسب چابکی است که در گردونه زندگی به سوی راست میتازد، و مانند سنگ فیروزه در انتهای سیر و سفر قرار دارد.
گر خرد نسبت خورشید به رأی تو کند
گردد از ذوق و طرب رقص کنان ذره مثال
هوش مصنوعی: اگر عقل تو را مثل خورشید ببیند، به خاطر شادی و نشاطی که در وجودت هست، مانند ذرهای در حال رقص و سرور خواهی شد.
تا ببوسد سم یکران ترا بهر شرف
نعل زرین کند از پیکر خود جرم هلال
هوش مصنوعی: تا سم یک اسب، به خاطر ارج و مقام تو را ببوسد و این سبب شود که نعل طلایی از جسم خود را بر تو نهد.
بحر طبع گهر افشان تو چون موج زند
عرصه فضل و هنر پر شود از عقد لئال
هوش مصنوعی: طبع و استعداد تو مانند دریا است که گوهری در آن میدرخشد و وقتی به حرکت میآید، عرصه علم و هنر را پر از زیبایی و ارزش میکند.
شاه انجم اگر از جمع وشاقانت بود
ملک حسنش ننهد تا به ابد رو بزوال
هوش مصنوعی: اگر پادشاه ستارهها هم در جمع خوشسیرتان باشد، زیباییاش را به حاشیه نمیبرد که تا ابد پایدار نخواهد ماند.
با همه لطف که در طبع هوا فصل بهار
باشد اما چو تو با خصم کنی عزم جدال
هوش مصنوعی: با اینکه در فصل بهار همه چیز زیبا و دلانگیز است و هوا بسیار خوب و دلپذیر است، اما وقتی تو با دشمنان خود به دنبال جنگ و جدال بروی، همه چیز تحتالشعاع قرار میگیرد.
تا زند دست قضا بر جگر دشمن تو
خنجر از بید مرتب کند از غنچه نصال
هوش مصنوعی: زمانی که تقدیر بر دشمن تو ضربهای زبانهدار و شدید وارد کند، چنان که گل سرخی از غنچه خود بیرون آید.
خسروا یک سخن مختصر از بنده شنو
تا کنم عرض که چونست مرا صورت حال
هوش مصنوعی: ای بزرگوار، فقط یک سخن کوتاه از من بشنو تا بتوانم وضعیت خود را برایت توضیح دهم.
گر قبول تو فتد گوهر بکر فکرم
در صف حور بدین فخر کشد ذیل دلال
هوش مصنوعی: اگر نظر تو جلب شود، فکر ناب من مانند جواهری دست نخورده، در صف حور (دختران بهشتی) با این افتخار زیر چتر هدایت، خواهد درخشید.
شد مطول سخن و مدح تو باقیست هنوز
بعد ازین تا نکشد خاطر عاطر به ملال
هوش مصنوعی: سخن طولانی شد، ولی هنوز ستایش تو باقی است. تا زمانی که خاطر دل نازک از دلتنگی رنج نبرد.
بر دعا ختم کند ابن یمین مدح ترا
بر دعا ختم ثنا به که کنند اهل مقال
هوش مصنوعی: ابن یمین برای مدح و ستایش تو دعا میکند و به این دعا پایان میبخشد. بهتر است که اهل سخن در این مورد به دعا خاتمه دهند.
تا بود ناقص و کامل بر دانا بد و نیک
هیچ نقصان مرساناد به تو عین کمال
هوش مصنوعی: هرگز به افراد دانا درباره خوبی و بدی چیزی نگو و آنها را از کمال دور نکن، زیرا آنها به خودی خود در مراتب کمال هستند.
تا مه و سال مرکب ز شب و روز بود
باد بر ملک تو میمون شب و روز و مه و سال
هوش مصنوعی: تا زمانی که ماه و سال به وسیله شب و روز شکل میگیرند، باد خوشی و خوشبختی بر سرزمین تو خواهد وزید.
