برگردان به زبان ساده
دوش از فراغ روی تو با روی سندروس
نالیدهام چو نای و فغان کردهام چو کوس
هوش مصنوعی: دیشب از دوری چهره تو، با چهره درخت سدر، ناله و فریاد کردم. مانند نی ناله زدم و چون کوس زدم.
گفتی به وعده دوش که کام از لبت دهم
افسوس ازین سخن که لبت میکند فسوس
هوش مصنوعی: گفتی شب گذشته به تو میرسانم کام دل را از لبانت، اما افسوس که این حرف باعث میشود لبانت سکوت کنند و چیزی نگوید.
آن را که پایبوس میسّر نمیشود
خود دست کی دهد که کند با تو دست بوس
هوش مصنوعی: برای کسی که امکان نیازمندی و درخواست از دیگران را ندارد، چگونه ممکن است که خود را در مقام احترام و ارادت قرار دهد تا بتواند به تو احترام بگذارد؟
آیینه پیش دار و در ابروی خود نگر
بر عاج بین کشیده کمانی ز آبنوس
هوش مصنوعی: با آیینهای در دست، به ابروی خود نگاه کن، که همچون کمانی از عاج بر روی چوب گرانقیمت طراحی شده است.
می ده که دیر و زود عظام رمیم من
دستاس سالخورده گردون کند سبوس
هوش مصنوعی: به من نوشیدنی بده که دیر یا زود، من هم به خاک میروم. زندگی مانند آرد کهنهای است که آسیاب زمان آن را آسیاب میکند و از آن تفالهای باقی میماند.
سرخ از چه شد کرانه این طشت نقرهکوب
خون سیاوش است در او یا سرشک طوس
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که رنگ سرخ بر حاشیه این طشت نقرهای به خاطر خون سیاوش است یا اشک طوس. به عبارت دیگر، رنگ سرخ به نشانهی اندوه و فاجعهای است که بر سر سیاوش آمده و حالا در این ظرف نقرهای نمایان شده است.
ابن حسام دل چه نهی در فریب دهر
پرهیز کن ز عشوه دامادکش عروس
هوش مصنوعی: دل را در فریب زندگی نباید گرفتار کرد؛ مراقب باش که فریبکاری که میتواند به دیگران آسیب بزند، تو را نیز به دام نیندازد.