برگردان به زبان ساده
هیچ میدانی که هجرانت چه با من میکند
میکند با من همان کآتش به خرمن میکند
هوش مصنوعی: آیا میدانی که جداییات چه حالتی به من میدهد؟ مثل همان آتش که به مزرعه میافتد و همه چیز را ویران میکند.
سرو آزاد ار ببیند قامت دلجوی تو
بندگی را طوق چون قمری به گردن میکند
هوش مصنوعی: اگر سرو آزاد، چهرهی دلکش و زیبای تو را ببیند، مانند قمری که گردن خود را به بندگانش میآراسته، خود را در بند تو قرار میدهد.
افتد ار چشم مسافر بر جمالت عمر را
در همان جایی که میباشی تو مسکن میکند
هوش مصنوعی: اگر چشم مسافری به زیبایی تو بیفتد، عمر او در همان مکانی که هستی، جاودانه میشود.
حاجت تیر و زره نبود تو را در روز رزم
زلف و مژگان تو کار تیر و جوشن میکند
هوش مصنوعی: در روز جنگ نیازی به تیر و زره نداری، زیرا زیبایی و جذابیت زلف و مژگان تو همچون سلاحی قوی عمل میکند.
خویشتن را زلف تو چون زاهد وسواس دار
پیش چشم مست تو برچیده دامن میکند
هوش مصنوعی: من خود را مانند زاهدی وسواسی میبینم که در برابر نگاه مست تو، دامن خود را جمع کرده و از خود دور میکند.
در کلیسا گر گذار آرد بت ترسای من
کافرم گر سجده پیش بت برهمن میکند
هوش مصنوعی: اگر بت مورد پرستش من در کلیسا حاضر شود، من کافر هستم، اما اگر کسی جلوی بت برهمن سجده کند، چه مشکلی دارد؟
از رخ و زلف و خط و چشم و دهان و قد خویش
هر کجا بنشیند آنجا را چو گلشن میکند
هوش مصنوعی: هر کجایی که او با زیباییهایش قرار گیرد، آن مکان را مانند بهشتی رنگارنگ و دلنشین میسازد.
مینجنبد از لب چون شکرش خال مگس
هر چه زلفش خویشتن را بادبیزن میکند
هوش مصنوعی: لب او مانند شکر است و مگس بر آن نمینشیند. هر چه زلف اوست آن را با بادبزن به خود میزند.
میکند یغما دل و دین از کف پیر و جوان
نه هراس از مرد و نه اندیشه از زن میکند
هوش مصنوعی: دل و ایمان را هم از پیران و هم جوانان میگیرد. نه از مردان میترسد و نه از زنان نگرانی دارد.
دلبر ما بر خلاف رسم اهل روزگار
دوست را محروم و احسانها به دشمن میکند
هوش مصنوعی: عشق ما بر خلاف عادات زمانه، به دوستان بیتوجهی کرده و نیکیها را به دشمنان میبخشد.
رستگار آن کس بود ای دل که اندر هر مقام
نه نعم گوید نه لا نه ما و نه من میکند
هوش مصنوعی: رستگار کسی است که در هر موقعیتی نه به نعمتها توجه میکند و نه به نقصها، نه به خود و نه به دیگران، و در همه حال آرامش و تعادل را حفظ میکند.
تیشه و بازوی فرهاد ارچه در کار است لیک
بیستون را بیستون شیرینِ ارمن میکند
هوش مصنوعی: اگرچه فرهاد با تیشه و قدرت بدنیاش تلاش میکند، اما تنها عشق و احساسات شیرین ارمنی اوست که بیستون را به زیبا میکند.
چون بنفشه روسیاهی عاقبت بار آورد
هر که خود را دهزبان مانند سوسن میکند
هوش مصنوعی: هر کسی که تلاش کند خود را در ظاهر زیبا و خوشلفظ نشان دهد، در نهایت ممکن است به سرنوشتی ناخوشایند Dرسد، مانند بنفشهای که به بدی میرسد.
بر بلنداقبال دنیا همچو چشم سوزن است
بس که خود را تنگدل چون چشم سوزن میکند
هوش مصنوعی: در دنیای پر از شگفتی و فرصت، انسان به اندازهی یک سوزن محدود و دلبسته است. به همین دلیل بهراحتی احساس ناامیدی و تنگدلی میکند.
