برگردان به زبان ساده
علم و عیان خلق به جز شک نمیشود
زین صفحه آنچه نیست رقم حک نمیشود
هوش مصنوعی: آگاهی و آشنایی انسانها جز در شک به چیزی دیگر تبدیل نمیشود و در این صفحه، آنچه وجود ندارد، به هیچوجه ثبت نمیشود.
تمثال جزو از آینهٔ کل نمودهاند
بسیار تا نمیدمد اندک نمیشود
هوش مصنوعی: تصاویر جزئی از یک آینه بزرگ ساخته شدهاند، به حدی که تا وقتی که چیزی کم نیست، نوری برنمیخیزد.
رمز فلک شکافتن از حرف و صوت چند
غربال هم به لاف مشبک نمیشود
هوش مصنوعی: برای نفوذ به آسمان و کشف رازهای آن، فقط به گفتار و صداهای بیفایده بسنده نکنید، زیرا تنها با سر و صدای بیاساس نمیتوان به حقیقت رسید.
افشاندنیستگرد تجرد هم از خیال
قطع ره فنا بهلک و پک نمیشود
هوش مصنوعی: جدا شدن از دنیا و مادیات، به طور طبیعی مانع از نابودی و فنا میشود و این کار نباید به صورت سطحی و ناقص انجام گیرد.
زاهد خیال جبه و دستار واگذار
اینها بزرگی سرکوچک نمیشود
هوش مصنوعی: عبارت به معنای این است که زاهد (مرد پارسا) باید از مظاهر ظاهری مانند جبه و دستار دست بردارد، چرا که اینها نشاندهنده بزرگی و عظمت نیستند و بزرگ شدن و ارزشمند بودن به اندازهی ظاهری و لباسهای فاخر نیست.
دندانکشیدن از پس صد سال شیخ را
اعجاز قدرت است که کودک نمیشود
هوش مصنوعی: دندان کشیدن پس از صد سال نشاندهندهی قدرتی است که شیخ، با وجود سن و سالش، هنوز هم جوانی و فعالیتش را حفظ کرده و به مانند یک کودک نمیشود.
تصغیر ناتمامی القاب کس مباد
زن مرد غیرت استکه مردک نمیشود
هوش مصنوعی: هیچکس نباید به کم اهمیت جلوه دادن اسرار و شرف دیگران بپردازد، زیرا غیرت مردانه به او اجازه نمیدهد که به چنین کاری دست بزند.
ربط وفاق قطره زگوهر چه ممکن است
در اهل اعتبار دو دل یک نمیشود
هوش مصنوعی: در ارتباط میان قطره و گوهر، هیچ ناشناختهای وجود ندارد. این دو در نظر اهل بصیرت نمیتوانند با هم مغایرت داشته باشند و دلی دو یعنی دوگانگی را برنمیتابند.
ظالم نمیکشد الم از طینت حسد
تنگی فشار دیدهٔ ازبک نمیشود
هوش مصنوعی: ظالم نمیتواند بر درد و رنجهای ناشی از حسد فائق بیاید، زیرا فشار و تنگی دیدگاهش او را درمانده و ناتوان میسازد.
با اهل شرم دیدهدرایی سیهدلیست
افسوس، سنگسرمهکه عینک نمیشود
هوش مصنوعی: اگر کسی با افراد بیشرم و بیحیا چشم در چشم شود، نشان از بدبختی اوست؛ چرا که مثل این است که به جای استفاده از دُرِ گرانبها، از سنگهای بیارزش استفاده کند.
نومیدی آشنای نشان اجابت است
آهی ز دلکشید به ناوک نمیشود
هوش مصنوعی: نومیدی خود نشانهای از این است که دعایت پاسخ داده میشود. اگر با دل شکستگی آهی بکشید، به مانند تیری به قلب هدف نمیرسد و بیفایده خواهد بود.
بیدل هوا همین نفس است و نفس هوا
هستی و نیستی استکه منفک نمیشود
هوش مصنوعی: هوا و نفسی که در ما وجود دارد، به هم وابستهاند و این وابستگی نشاندهندهی وجود و عدم ماست؛ این دو هرگز از یکدیگر جدا نمیشوند.