برگردان به زبان ساده
رفت ز ماهی برون چشمه آتش فشان
شمع فلک را ز صفر سفره نهاد آسمان
هوش مصنوعی: آتش فشان از دل ماهی بیرون آمد و شعلههایش مانند شمعی، آسمان را روشن کرد و سفرهای پر از نعمت را در آسمان گسترد.
شب ز چه کاهد چو شمع هر چه شب آمد از آنک
رفت به برج شمال خسرو گردون ستان
هوش مصنوعی: شب چرا خاموش میشود مانند شمع، به دلیل اینکه هر شب که میگذرد، آسمان شمالی متلألأ از ستارگان، مانند شاهی پرزرق و برقی میشود.
دوش به دست صبا لاله بر افروخت شمع
یعنی با عدل گل زان بود این را امان
هوش مصنوعی: دیشب باد صبا گل لاله را روشن کرد، یعنی با زیبایی و عدل گل، این شمع هم در امان بود.
در غم نقصان عمر لاله و شمعند از آنک
شد سیه و سوخته دود دل این و آن
هوش مصنوعی: عمر کوتاه لاله و شمع باعث اندوه است، زیرا که هر دو به زودی پژمرده و خاموش میشوند و دلی که غم در آن باشد، مانند دودی سیاه و سوخته میگردد.
در یرقان شد چو شمع دیده نرگس به باغ
تا جگر آب و خاک یافت ز گرمی نشان
هوش مصنوعی: چشمهای نرگس در باغ مانند شمعی در گرما ذوب میشوند، تا جایی که دلش به خاطر گرما و داغی زمین دچار تنگی میشود.
مجلس انس است باغ گل می و بلبل حریف
لاله سیراب شمع نرگس تر نقل دان
هوش مصنوعی: این مجلس پر از دوستی و محبت است. در اینجا، گلها و بلبلها کنار هم نشستهاند و لالهها از شراب لذت میبرند. شمعها و نرگسها هم در این فضا جلوهگری میکنند و همه چیز را زیباتر میسازند.
من غلطم زانکه هست برق درخشنده شمع
لاله و ابر از صفت ساقی و رطل گران
هوش مصنوعی: من در اشتباهم، زیرا نور درخشان شمع لاله و ابر ناشی از ویژگیهای ساقی و سنگینی رطل است.
باد که بد شمع کش تا که ره گل گشاد
فاخته دادش لقب پیک سلاطین نشان
هوش مصنوعی: باد، شمع را خاموش کرد تا راهی برای رشد گل باز شود. فاخته به او لقب پیامآور پادشاهان را داد.
سبزه زبان لابه کرد شمع صفت پیش باد
تا دهدش زینها ز آتش خویش ارغوان
هوش مصنوعی: سبزه با زبان نازک و دلنواز خود از شمع میخواست که به باد بگوید تا بپرسد آیا میتواند از آتش خودش گلهای زیبا و ارغوانی به او هدیه دهد.
مجلسیی شد چو شمع نرگس تر تا به صبح
باز نماید بدو فاخته سحرالبیان
هوش مصنوعی: مجلسی برپا شد که چون شمعی میدرخشد، و تا صبح میتواند نغمههای زیبای فاخته را برای مخاطبانش بازگو کند.
داعی حق بلبل است در چمن ایرا که هست
وقت سحر در سخن نایب شمع جهان
هوش مصنوعی: بلبل در باغ ایران به یاد حق، در وقت سحر در حال صحبت کردن است و به نوعی پیامآور نور و روشنی جهان است.
