برگردان به زبان ساده
لاابالیوار تا رند و قلندر گشتهایم
با همه بیکسوتی دارای افسر گشتهایم
هوش مصنوعی: به طرزی بیخیال و بیملاحظه زندگی کردهایم، تا جایی که به عنوان انسانهایی آزاد و رها، به خودمان افتخار میکنیم و با وجود نداشتن مقام و مراتب، احساس ارزشمندی میکنیم.
پیش ساقی در نماز و گرد خُم اندر طواف
گوییا از خاک میخانه مخمر گشتهایم
هوش مصنوعی: در حضور ساقی مانند کسی که در حال نماز است، و دور خُم مانند کسی که در حال طواف است، به نظر میرسد که از خاک میخانه به وجود آمدهایم و به نوعی به شکل و حالتی در آمدهایم که آزادی و شادمانی را تجربه کنیم.
خرمن ایمان به باد و سوخته محصول زهد
همدم پیمانه و ساقی و ساغر گشتهایم
هوش مصنوعی: ایمان ما به باد رفته و میوههای زهد ما از بین رفته است. حالا در کنار پیمانه، ساقی و گلابی قرار گرفتهایم.
گوش بربسته ز پند واعظان و ناصِحان
همنشین عود و رود و چنگ و مزمر گشتهایم
هوش مصنوعی: ما از نصیحتها و سخنان پندآموز دیگران غافل شدهایم و اکنون فقط به لذتبردن از موسیقی و هنر مشغولیم.
نکتهای خواندیم از آیات عشق و عاشقی
واقف از آیات در هر چار دفتر گشتهایم
هوش مصنوعی: ما نکتهای از معانی عشق و عاشقانهها آموختیم و در هر چهار دفتر، به خوبی با این معانی آشنا شدهایم.
هر یکی زین هفت اختر شد مربی دهر را
ما مربی از دمی بر هفت اختر گشتهایم
هوش مصنوعی: هر یک از این هفت ستاره، که به نوعی نمادهای زندگی و زمان هستند، به عنوان راهنمای دهر (زمان) عمل میکنند. اما ما، تنها با یک لحظه و یک دم، به راهنمایی از این هفت ستاره نائل شدهایم.
لیک از بس ناخلف بودیم در فرمان حق
وه که عاق هفت آبا چار ما در گشتهایم
هوش مصنوعی: ولی به خاطر نافرمانی زیاد و نادرست بودن ما در برابر فرمان خدا، متأسفانه نسلهای زیادی از ما به بیراهه رفتهاند.
خاتم جم را که عشق اوست از کف دادهایم
تا که دیوِ نَفْسْ را ای دل مسخر گشتهایم
هوش مصنوعی: ما انگشتر جمشید، که نماد عشق اوست، را از دست دادهایم تا اینکه تسلط به دیو نفس را برای خودمان به دست آوریم، ای دل.
پیر میخانه چو دید این خجلتم از لطف گفت
بر مس قلب تو ما گوگرد احمر گشتهایم
هوش مصنوعی: شیخ میخانه وقتی دید که از محبت و لطف او خجالت کشیدهام، گفت: ما در قلب تو مانند گوگرد قرمز شدهایم.
ما محبان علی را دستگیری میکنیم
شیعیان را ما شفیع روز محشر گشتهایم
هوش مصنوعی: ما به یاری دوستان و محبان علی میشتابیم و در روز قیامت برای شیعیان میانجیگری خواهیم کرد.
گو بیا در سایه اقبال ما آشفتهوار
زآن که ما روحالقدس را زیب شهپر گشتهایم
هوش مصنوعی: بیا و در سایه موفقیت ما بنشین، چرا که ما به قدری به سمت کمال و زیبایی پیش رفتهایم که روحالقدس را به خود جلب کردهایم.