برگردان به زبان ساده
عاشق از جور بتان گرچه ملالی دارد
گو جمیل است جفا زآنکه جمالی دارد
هوش مصنوعی: عاشق حتی اگر از ظلم و بیرحمی معشوق ناراحت باشد، باز هم زیبایی او را میستاید و دلیلش این است که زیبایی او ارزش تمامی رنجها را دارد.
تو زخورشید مجاور بنمائی دو هلال
آسمان گرچه بهر ماه هلالی دارد
هوش مصنوعی: تو مانند خورشید در آسمان هستی که دو هلال را به نمایش میگذاری، هرچند که برای هر ماهی نیز هلالی وجود دارد.
دید بر ماه رخت دل خط و زو آه بگفت
حیف کاین کوکب مسعود وبالی دارد
هوش مصنوعی: دیدن چهرهی تو دل را آزرده کرده و از شدت اندوه میگویم ای کاش این ستارهی خوشبختی برای من دردسرساز نمیشد.
دل و جان هر دو بسودای دهان و کمرت
هر کس از دوست هوائی و خیالی دارد
هوش مصنوعی: هر کسی که از محبوب خود آرزو و خیالی در دل دارد، دل و جانش در آرزوی لب و قامت اوست.
رند میخانه هم از باده شوقت مست است
صوفی صومعه گر وجدی و حالی دارد
هوش مصنوعی: نیاز روحی و وجد و حال از عشق و شوق سرچشمه میگیرد، حتی شخصی که در میخانه است و به شراب عشق مست میشود، از حال و هوای عشق بینصیب نیست؛ همچنان که یک صوفی در صومعه اگر حقیقتی را درک کند و به وجد آید، او نیز به این حال دست مییابد.
آفتاب رخ آن ماه بعقرب همه روز
خانه خورشید بعقرب چو نشانی دارد
هوش مصنوعی: روشنایی چهره آن شخص مانند آفتاب است و در تمام طول روز، به خاطر آرامش و زیباییاش، به دیگران نشان میدهد که چگونه زندگی باید باشد.
هست در چشمه خورشید تو را آب حیات
خضر در ظلمت اگر آب زلالی دارد
هوش مصنوعی: در چشمان تو نور زندگی و شادابی نهفته است؛ حتی اگر در تاریکیها هم آب زلال و پاکی وجود داشته باشد.
خون منصور زند نقش انا الحق بزمین
نیست آن عشق که از مرگ روانی دارد
هوش مصنوعی: خون منصور، که به خاطر اعتقاداتش جانش را فدای حق کرد، بر جهان تأثیری عمیق گذاشته است. اما عشقی که او در دل داشت، عشق واقعی نیست؛ زیرا عشق واقعی باید با روح زنده و پویایی ارتباط داشته باشد و از مرگ و فنا دور باشد.
جم عهد خود و کیخسرو زرین کله است
هر که با دلبری آشفته وصالی دارد
هوش مصنوعی: هر کسی که در عشق و دوستی با محبوبش دچار حالتی پریشان است، مانند کسی است که در زمان شاهان بزرگ و عظیم، مانند کیخسرو، زندگی میکند.
ادب و حکمت و فضل و هنرت نیست کمال
هر کرا حب علی هست کمالی دارد
هوش مصنوعی: آداب، دانش، فضیلت و هنر تنها نشانههای کمال نیستند؛ بلکه هر کسی که عشق به علی (ع) در دلش باشد، به درجهای از کمال دست یافته است.