برگردان به زبان ساده
فرخنده بسملی که به تیر نظر کشد
کاو را دهد حیات باین تیر اگر کشد
هوش مصنوعی: شخصی که با تیر نگاهش، زندگی را به کسی میبخشد، همانند فرشتهای است که میتواند در لحظهای سرنوشت کسی را تغییر دهد، حتی اگر آن تیر به ظاهر مهلک به نظر برسد.
خضر آورد حیات ابد نازشست او
گر داندش که یار بتیر نظر کشد
هوش مصنوعی: اگر خضر، که نماد زندگی ابدی است، به عشق و زیبایی او پی ببرد، میتواند از قدرت نگاهش بهرهمند شود و دیگران را هم تحت تأثیر قرار دهد.
عشاق جان بکف بره ناوک نظر
فریاد گر مرا بطرق دگر کشد
هوش مصنوعی: عاشقان همیشه آماده جان فشانی هستند، حالا اگر نگاه محبوب به آنها آسیب برساند، آنها با صدای بلندی از این درد شکایت میکنند، حتی اگر عشق آنان به سمت دیگری برود.
شیرین که هست خسرو شکر لبان عصر
فرها را چرا زاجل تلختر کشد
هوش مصنوعی: چرا باید کسی که شیرین است و مثل خسرو لبانی شیرین دارد، به تلخی و زشتی زاجل (پرندهای که معمولاً صداهای ناخوشایند میزند) رو بیاورد؟
زهری کشنده تر نبود از فراق دوست
آوخ که تیر طعن رقیبم بتر کشد
هوش مصنوعی: هیچ چیز مانند جدایی از دوست نمیتواند دردناک باشد. افسوس که حملههای سخن چینان و رقیبانم، دلخراشتر از این جدایی است.
عاشق زهجر و طعنه اغیار جان نداد
یارش بضرب تیغ تغافل مگر کشد
هوش مصنوعی: عاشق به خاطر دوری و انتقادات دیگران جان نمیدهد، مگر اینکه معشوقش با بیتوجهی و غفلت او را مورد آسیب قرار دهد.
آهوی جان شکار تو صیاد مردمست
صیاد گر بدشت همی جانور کشد
هوش مصنوعی: جان بنده مانند آهویی است که در دشت به دام صیاد افتاده است. اگر هم او در دشت باشد، صیاد هنوز در پی شکار جان من است.
مرد ار حکیم بر سر سر نهان غیب
ما را خیال آن دهن وآن کمر کشد
هوش مصنوعی: اگر مردی حکیم و دانا باشد، میتواند به رازهای پنهان پی ببرد و از آنچه در دل ماست، آگاه شود.
عشاق را زنظره قاتل دیت دهند
زرنیست خونبها چو بت سیمبر کشد
هوش مصنوعی: عاشقان را درد و رنجی است که مرگشان را نیز به جان میخرند و برای آنچه که ارزش عشق دارند، آمادهاند. وقتی معشوق با زیبایی و جذابیتش دلها را میرباید، هیچ بهایی برای خون آنها اهمیت ندارد.
گر کشتگان بداوری آیند روز حشر
باکیست داوری چو شه دادگر کشد
هوش مصنوعی: اگر کسانی که در دنیا به ناحق کشته شدهاند، در روز قیامت بیایند، جای نگرانی نیست؛ چون خداوند به عنوان قاضی عادل، حق را میگیرد و حکم میکند.
آشفته گو کبوتر بام حرم شود
صیاد ما چو صید حرم بیشتر کشد
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به وضعیت آشفته و سردرگمی کبوتران حرم اشاره میکند. وقتی که صیاد یا شکارچی به آنجا میآید، تعداد شکارهایش بیشتر میشود. به نوعی میتوان گفت که در حضور خطر، حیوانات نیز در حالت نگرانی و پریشانی قرار میگیرند. این موضوع هم میتواند به ناپایداری و عدم امنیت در یک مکان مقدس اشاره داشته باشد.
نازم بدست و بازوی شاهی که یکنفس
از خاوران گرفته تا باختر کشد
هوش مصنوعی: به خاطر توانایی و قدرت یک پادشاه که میتواند در یک دم تمام سرزمینها را از شرق تا غرب تحت تسلط خود درآورد، به او احترام و ارادت میورزم.
سلطان عصر و شبل اسد قائم بحق
آنکه چو نوح خلق به یک لاتذر کشد
هوش مصنوعی: سلطان زمان و جوانمردی که به حق برپا است، همچون نوح که مردم را به یک ندا فرا میخواند.
