برگردان به زبان ساده
صحبتی از جان مگر در پیش جانان گفتهاند
نور پیدا را حدیث از نار پنهان گفتهاند
هوش مصنوعی: در این جمله به این موضوع اشاره شده که وقتی صحبت از دل و روح باشد، فقط در حضور محبوب همچنان با عشق و صفا مطرح میشود. همچنین، اشاره میکند که داستانهای واقعی و پنهان، باید به صورتی بیان شوند که روشنایی و حقیقت آنها خود را نشان دهد، حتی اگر در ابتدا به نظر بیاید که در سایهای پنهان ماندهاند.
قصه دلهای زار عاشقان با زلف تو
گرچه جمعی گفتهاند اما پریشان گفتهاند
هوش مصنوعی: داستان دلهای غمگین عاشقان درباره موهای تو هرچند که بسیاری آن را بیان کردهاند، اما بهطور نامنظم و آشفته گفتهاند.
سر بلند است ار سرش بر دار یاسا میزند
چون گدایی را شکایت پیش سلطان گفتهاند
هوش مصنوعی: اگر کسی با وجود داشتن مقام و بزرگی، دچار مشکلاتی شود و به مشکلاتش رسیدگی نشود، مثل یک گدای بیچاره است که برای شکایت نزد سلطان رفته است.
تیره خاکی در بر اکسیر اعظم بردهاند
نام دیوی زشت را نزد سلیمان گفتهاند
هوش مصنوعی: در دل خاک، چیزی ارزشمند و نادر وجود دارد که به آن لقب دیوی زشت دادهاند و این موضوع نزد سلیمان مطرح شده است.
با لبت گفتند درد دل مرا از دشمنی
دوستی شد درد را چون بهر درمان گفتهاند
هوش مصنوعی: با لبانت سخن گفتند و دلایل اندوه من را شنیدند، از دشمنی دوستی به وجود آمد و این درد را مانند دردی که برای درمانش صحبت میکنند، بیان کردند.
اشتیاق پیر کنعان بهر یوسف بردهاند
حالت بستان جنت را به رضوان گفتهاند
هوش مصنوعی: خواستهها و آرزوهای پیر کنعان برای یوسف به قدری زیاد است که به بهشت و زیباییهای آن نیز اشاره میکند و به رضوان، نگهبان بهشت، میگوید که حال و هوای آنجا را به یاد آورده است.
همچنان گفتند کآمد یارت امشب در وثاق
مژده تشریف یوسف را به زندان گفتهاند
هوش مصنوعی: همچنان اعلام کردند که دوست تو امشب به زنجیر میآید. خبر ورود یوسف به زندان را به آنها دادهاند.
عشق را سودا شما رند ار حکیمان عیب نیست
آنچه را با چشم ظاهر دیدهاند آن گفتهاند
هوش مصنوعی: در عشق، دیوانگی و شیدایی شما برای عارفان و حکیمان ایرادی ندارد. آنچه را که با چشم ظاهر مشاهده کردهاند، به همان صورت بیان کردهاند.
سر پنهان دل ار مانده است آه و آب چشم
هر دو در یک لمحه از سر تا به پایان گفتهاند
هوش مصنوعی: اگر دل پر از غم و درد باشد، اشک و آه انسان میتواند در یک لحظه تمام احساساتش را بیان کند.
گر به دل مدحت بسی گفتند از اهل سخن
دلنشینتر آمد آن مدحی که از جان گفتهاند
هوش مصنوعی: هرچند سخنوران زیادی درباره ویژگیهای خوب کسی صحبت کردهاند و مدحش کردهاند، اما آن تعریف و ستایش از عمق جان و از دل بیان شده باشد، به مراتب زیباتر و دلنشینتر است.
شیخ گفت آشفته در وصف علی کرده علو
بیش از این میدانمت جانا که ایشان گفتهاند
هوش مصنوعی: استاد گفت که در توصیف علی، شور و شوقی بهوجود آمده و مقام و عظمت او را فراتر از این میشناسم، عزیزم؛ زیرا خود ایشان (علی) نیز به این گفتهها اشاره کردهاند.